Bu gelişme, özellikle görme, duyma veya hareket yetisini geri kazandırmayı hedefleyen nöroprotez cihazların ve beyin-makine arayüzlerinin geliştirilmesinde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Silikon tabanlı sistemlerden biyolojik modellere

Günümüz bilgisayar işlemcileri, milyarlarca özdeş transistörün sabit ve sert bir silikon tabaka üzerine dizilmesiyle çalışırken; insan beyni, sürekli değişen ve yeni bağlantılar kuran yumuşak, üç boyutlu ağlardan oluşuyor.

Araştırmacılar, dijital bilgisayarlardan çok daha düşük enerjiyle çok daha karmaşık işlemleri yapabilen beyni örnek alarak, geleneksel donanımların enerji tüketim sorununa çözüm aramayı hedefliyor.

Yeni nesil malzemeler ve üretim teknolojisi

Yapay nöronların üretiminde, yarı iletken özelliğe sahip molibden disülfür ve iletken grafen içeren özel elektronik mürekkepler kullanıldı.

Havalandırmalı püskürtme (aerosol jet) yöntemiyle esnek polimer yüzeylere basılan bu malzemeler, nöronların ateşleme davranışını taklit edebilen karmaşık sinyal kalıpları üretebiliyor.

Geleneksel silikon sistemlerin yapay zekanın artan veri işleme ihtiyaçlarını karşılarken devasa enerji tüketmesi, bilim insanlarını biyolojik sistemleri taklit eden donanımlar aramaya yöneltti.

Daha önceki yapay nöron denemeleri ya çok yavaş ya da biyolojik sistemlerle uyumsuz derecede hızlı sinyaller ürettiği için gerçek dokuyla iletişim kurmakta yetersiz kalmıştı.

Northwestern ekibi, iletken bir filaman oluşturmak için polimerin kısmi parçalanma özelliğini kullanarak, gerçek nöronların "patlama" veya "sürekli ateşleme" gibi karmaşık tepkilerini taklit etmeyi başardı. Yapılan deneylerde, bu yapay sinyallerin canlı beyin devrelerini doğal bir sinyal gibi tetikleyebildiği kanıtlandı.

Bu teknolojinin, yapay zekanın enerji ve su tüketimini azaltacak yeni nesil donanımların temelini oluşturması bekleniyor.

Ayrıca, sinir sistemine daha doğal bir şekilde entegre olabilen implantlar sayesinde felç veya duyusal kayıpların tedavisinde daha etkili çözümlerin geliştirilmesi öngörülüyor.

Okul dışı zamanlarında bir araya gelen öğrenciler, yaklaşık 3 ay süren çalışma sonunda "ŞAHUBERR.MG1" adını verdikleri insansız kara aracının prototipini geliştirdi.

Öğrencilerin konteyner sacı, bisiklet zinciri, araba aküsünün yanı sıra oyuncak araba parçaları kullanarak tasarladığı araç, komut sistemiyle hareket ediyor, bulunduğu yerden anlık görüntü aktarımı sağlıyor.

Üzerinde mayın tarama ve imha sistemi de bulunan insansız kara aracıyla Hataybot Robot Yarışması'nda ilk 5'e girmeye hak kazanan öğrenciler, katılacakları TEKNOFEST 2026'da da başarılı olmak istiyor.

Öğrenciler projelerini geliştirmek için çalışıyor

Öğrencilerden Mehmet Ali Gençer, projeyi operasyonlarda görev alan asker ve polislere destek olmak için yaptıklarını söyledi.

Prototipini tasarladıkları insansız kara aracı sayesinde arazideki mayınların risk alınmadan temizlenebileceğini belirten Gençer, araca geçici olarak ekledikleri ateşleme sistemini kalıcı hale getirmek için çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

Öğrencilerden Muhammet Mustafa Şanverdi de amaçlarının operasyon bölgelerindeki mayınların tespitini yaparak, imha etmek olduğunu dile getirdi.

Tankın üretiminde geri dönüşüm malzemeleri kullandıklarını anlatan Şanverdi, şöyle konuştu:

"Deprem bölgesinde olduğumuz için konteyner saclarını kullanarak tankın dış kaportasını yaptık. Bisiklet dişlileri ve zincirini kullandık, akülü araba aküsü kullanarak motor gücünü sağladık. Eski oyuncaklarımızın lazerlerini kullanarak da lazerli tespit etme yeri yaptık."

Şanverdi, ateşleme sistemini geliştirerek, kamera sistemini de daha iyi hale getirmeye çalıştıkları araçlarıyla katılacakları TEKNOFEST 2026'dan dereceyle dönmek istediklerini belirtti.

Kimya öğretmeni Döne Şahin ise alanı olmamasına rağmen öğrencilerine destek olmaya çalıştığını ifade etti.

Öğrencilerinin tasarlama sürecindeki heyecanlarına ortak olduğunu anlatan Şahin, şunları kaydetti:

"Öğrencilerime okulu aksatmadıkları sürece destek olmak istedim. Önceliğimiz her zaman okul ve dersleri oldu. Birbirlerinin evinde kalarak, hepsi bir arada, bazen gecenin geç saatlerine kadar çalışarak cihazı tamamladılar, el ele verdiler başardılar. Bu çocukların donanım ve yazılım dersleri yok, meslek lisesi öğrencisi değiller, Anadolu lisesi öğrencilerinden böyle bir proje çıkması çok güzel bir şey."

MARKALAR KORUNUYOR, YÖNETİM MERKEZİLEŞİYOR

Gerçekleşen yapısal dönüşümle birlikte Realme ve OnePlus markaları bağımsız kimliklerini koruyacak. Ancak ürün stratejisi, pazarlama ve planlama süreçleri artık doğrudan Oppo yönetiminde yürütülecek.

TÜRKİYE’DEKİ KULLANICILAR İÇİN BELİRSİZLİK

Türkiye’de Oppo, Realme ve OnePlus’ın geniş bir kullanıcı tabanına sahip olması nedeniyle, yeni yapılanmanın servis ve garanti süreçlerine nasıl yansıyacağı henüz netleşmedi. Şirketten bu konuda açıklama bekleniyor.

ORTAK ALTYAPI, BENZER TEKNOLOJİLER

Yeni dönemde ortak altyapı kullanımıyla cihazlar arasında teknik benzerliklerin artması bekleniyor. Buna rağmen markalar hedef kitlelerine göre konumlanmayı sürdürecek.

SEGMENTLER AYRILIYOR

OnePlus üst segmentte performans odaklı çizgisini korurken, Realme fiyat-performans ürünleriyle genç kullanıcıları hedeflemeye devam edecek. Oppo ise grubun ana ve yenilikçi markası olarak konumunu sürdürecek.

Dünya Sağlık Örgütüne göre, Doğu Akdeniz ve diğer bölgelerde kum ve toz fırtınalarının sıklığı, süresi ve yoğunluğunda artış yaşanıyor. İklim değişikliği çölleşmeye yol açarak kum ve toz fırtınalarının sıklığı ve yayılımını artırıyor. Kum ve toz fırtınaları partikül madde konsantrasyonlarını artırarak hava kirliliğine de doğrudan katkıda bulunuyor.

Öte yandan, küresel olarak 330 milyon insanın her gün rüzgarla taşınan ve bazen kaynağından binlerce kilometre uzağa gidebilen partiküllere maruz kaldığı tahmin ediliyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, dünya genelinde görülen kum ve toz fırtınalarının iklim değişikliğiyle bağlantısını anlattı.

Kuvvetli rüzgarın genellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde atmosfere kaldırdığı ve kilometrelerce uzağa taşıdığı çökel malzemeye kum ve toz adı verildiğini anımsatan Türkeş, kum ve toz fırtınalarının iklimi, havayı, atmosferi, ekosistemleri, insan sağlığını, tarımı, ulaşımı ve güneş enerjisi sistemini olumsuz etkilediğini söyledi.

Türkeş, yıl boyunca kurak koşullarının egemen olduğu coğrafyalarda toz taşınımı görüldüğüne işaret ederek, "Kurak ve yarı kurak bölgeler özellikle çöller, çöllerin çevresindeki kurak ve yarı kurak bölgeler en önemli kum ve toz kaynaklarıdır. Afrika, Sahra ve Sahra Altı Afrika'nın bir bölümü, Sahel, Gobi Çölü, Orta Doğu ve özellikle Orta Doğu'daki bazı çöller ile Arap çölleri en önemli kum ve toz fırtınalarının oluştuğu ve toz kaynağı olan bölgelerdir." dedi.

İklim değişikliği etkisiyle özellikle bazı bölgelerdeki uzun süreli kuraklıkların kum ve toz fırtınalarının sıklığı, süresi ve şiddetini artırdığına dikkati çeken Türkeş, iklim değişikliğinin var olan kurak ve yarı kurak bölgeler dışında giderek daha sıcak ve kurak koşullarla kuraklaşma eğilimindeki bölgelerde yeni kum ve toz fırtınalarına oluşum alanları yarattığını kaydetti. Türkeş, bu fırtınaların doğrudan iklimi, atmosferi, havayı ve özellikle bulut ile yağış oluşumunu etkilediğini aktardı.

"Küresel toz salımlarının yaklaşık yüzde 25'i insan kaynaklı"

Türkeş, kum ve toz fırtınalarının doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 3,8 milyar insanı etkilediğini belirterek, şöyle devam etti:

"Atmosfere verilen küresel toz salımlarının yaklaşık yüzde 25'i insan kaynaklı. Bugünkü iklim, basınç, rüzgar sistemleri açısından küresel ölçekte, küresel toz bütçesinin yüzde 80'inden fazlası Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Arap çöllerinden kaynaklanıyor. Bu, Türkiye'yi çok ilgilendiren bir şey. İklim değişikliğiyle Ekvator'dan başlayarak büyük ölçekli basınç rüzgar sistemleri, yıl içindeki mevsimlik döngüsünün dışında kuzeye doğru hareket etme eğiliminde. Özellikle subtropikal yüksek basınçlar ve onun oluşumuna doğrudan katkı sağlayan Hadley döngüsü adını verdiğimiz geniş ölçekli döngü kuzeye kaydığında kum ve toz fırtınaları üretebilecek hem kurak ve yarı kurak bölgeler hem de bu bölgelerden toz taşıyabilecek sistemler Akdeniz'i, Güney Avrupa'yı, Orta Doğu'yu dolayısıyla Türkiye'yi daha fazla etkileyebilecek. Gözlemler, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Güneybatı Asya'daki pek çok bölgede kum ve toz fırtınalarının sıklığı ve zaman zaman şiddetinde artış olduğunu gösteriyor."

Kum ve toz fırtınalarının yağış ve su kaynaklarını da etkilediğinin altını çizen Türkeş, bu fırtınaların belirli dönemlerde sebze ve meyve üretimini, çiçeklenme ve tozlanma dönemlerini etkileyerek rekoltede düşüşe yol açabileceği uyarısında bulundu.

"Toprak nemini artıracak yağmur suyu hasadı gibi uygulamaların yapılması gerekiyor"

Türkeş, kum ve toz fırtınalarının önlenmesine yönelik alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı:

"İlk olarak iklim değişikliği mücadelesinin güçlenmesi gerekiyor. İklim değişikliği mücadelesi kurak ve yarı kurak bölgelerin çevresindeki yarı nemli alanlarda sıklığı, süresi, şiddeti artan sıcak hava dalgaları ve artan kuraklık etkileri, değişen fırtına, rüzgar ve yağış rejimleri dikkate alınarak sürdürülmek zorunda. Mutlak çöller, tam kurak alanlar, kurak ve yarı kurak bölgelerde bugün dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi çok etkili bir yeşil kuşak var. Çin Halk Cumhuriyeti kurak ve çöl alanlarının çevresinde çok uzun soluklu ağaçlandırma, bitkilendirme çalışmaları yapıyor. Toprak nemini artırabilmek ve topraktaki ince materyali, kum ve toz fırtınalarına kaynak oluşturabilecek, ince çökeltileri tutabilmek için toprak nemini artıracak yağmur suyu hasadı gibi uygulamaların da mutlaka yapılması gerekiyor."

Öte yandan, Türkeş, Dünya Meteoroloji Örgütünün günlük toz üretimine ilişkin öngörülerine bakıldığında, 23 Nisan'da Akdeniz kıyılarında ve Güneydoğu Anadolu'nun Türkiye-Suriye sınırına yakın olan bölgelerinde günlük ortalama yüzey toz konsantrasyonunun orta seviyeden hassas düzeye ulaşabileceğini sözlerine ekledi.

Kum ve toz fırtınaları insan sağlığını tehdit ediyor

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muzaffer Onur Turan da, kum ve toz fırtınalarının ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini söyledi.

Kum ve toz fırtınalarıyla sanayi atıkları, tarım ilaçları, polenler, bakteriler ve mantar sporlarının da taşındığını anımsatan Turan, "Toz bulutu içindeki PM10 partikülleri, üst solunum yolunda tutulurken, 2,5 mikrometreden küçük olanlar doğrudan akciğerlerin en derin noktalarına yani alveollere kadar ulaşır. Buradan kana karışarak sistemik bir etkilemeye neden olabilir. Havada çöl tozlarının bulunduğu günlerde solunum, kalp ve damar hastalıkları ile hastane başvurularının, hastalık ve ölümlerin arttığı çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir." diye konuştu.

Çöl ve kum fırtınalarının sağlık üzerindeki etkisinin maruziyet süresi ve yoğunluğa bağlı olarak değiştiğine değinen Turan, bu fırtınaların zatürre, kalp krizi veya inme, gözlerde şiddetli yanma, burun kanamaları, boğazda kuruma ve menenjit gibi sağlık sorunlarına yol açabileceğini anlattı.

Turan, çöl ve kum fırtınalarının mevcut astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) vakalarında ani atak ve krizleri tetiklediğini belirterek, bu günlerde astım ve KOAH ile ilişkili acil başvurularının ve astım ölümlerinin arttığının çalışmalarda yer aldığını hatırlattı.

"Uzun süre toza maruz kalanlarda kronik solunum ve kalp hastalıkları görülebilir"

Çöl tozlarının bebekler, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için büyük risk taşıdığının altını çizen Turan, şunları söyledi:

"Uzun süre toza maruz kalanlarda kronik solunum ve kalp hastalıkları görülebilir. Özellikle kronik akciğer ve kalp hastalığı olanlar önemli risk oluşturmakta, akciğer rezervleri düşük olduğu için en ufak bir irritasyon dahi ciddi bir krize yol açabilir. Çocuklar, akciğer gelişimleri devam ettiği ve vücut ağırlıklarına oranla daha hızlı nefes aldıkları için daha fazla toz solurlar. Yaşlılar, bağışıklık sistemi ve organ rezervlerinin azalması nedeniyle komplikasyonlara daha açıktırlar. İnşaat, tarım veya ulaşım sektöründe olup gün boyu açık havada bulunanlar doğrudan bu tozlara maruz kalırlar."

Turan, toz fırtınası uyarılarının yapıldığı saatlerde dışarıya çıkılmaması, pencerelerin kapalı tutulması, N95 veya FFP2 tipi filtreli maskeler kullanılması gerektiğine dikkati çekerek, bol su tüketiminin solunum yollarındaki mukozanın nemli kalmasına yardımcı olduğunu sözlerine ekledi.

Ancak bu bulgu, Mars tarihine dair önemli ipuçlarının yüzeyde üç milyar yıldan fazla süredir korunduğunu kanıtlıyor.

Curiosity, 2012 yılında Gale krateri olarak bilinen eski bir göl yatağına iniş yapmış ve o tarihten bu yana olası yaşam izlerini araştırmaya başlamıştı.

Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmanın başyazarı astrobiyolog Amy Williams, bu deneyi başka bir dünyada ilk kez gerçekleştirdiklerini ve ellerinde hata yapma lüksü olmayan kısıtlı bir imkan bulunduğunu ifade etti.

Mars kayalarında korunmuş organik çeşitlilik

2020 yılında gerçekleştirilen deneyde, Mars’ta daha önce hiç onaylanmamış olanlar da dahil olmak üzere 20’den fazla organik molekül tespit edildi.

Bunlar arasında göktaşlarında ve asteroitlerde de rastlanan "benzotiyofen" adlı molekül dikkat çekiyor. Williams, Dünya'ya da yağan bu maddelerin muhtemelen bildiğimiz yaşamın yapı taşlarını sağladığını belirtti.

Ayrıca, tespit edilen azot içeren bir diğer molekülün, DNA'nın oluşumu için gerekli olan öncül maddelerden biri olduğu kaydedildi.

Bu keşifler, milyarlarca yıl önce Mars yüzeyinin devasa göller ve nehirlerle kaplı olduğu döneme ait kimyasal izlerin günümüze ulaştığını gösteriyor. Uzmanlar, Mars kayalarında milyarlarca yıldır korunan bu "prebiyotik kimya" örneklerinin, yaşamın temel taşlarını temsil ettiğini söylüyor.

Gelecek görevler için yeni bir dönem

Bu bulgular Mars'ta mikrobiyal düzeyde de olsa bir yaşamın varlığını tek başına kanıtlayamıyor. Bilim insanları, Mars'tan getirilecek kaya örneklerinin Dünya'daki laboratuvarlarda incelenmesinin bu tür iddialar için hayati önem taşıdığını vurguluyor.

NASA’nın Perseverance aracı bu amaçla örnek toplamaya devam etse de, "Mars Sample Return" (Mars'tan Örnek Getirme) görevi bütçe kesintileri nedeniyle belirsizliğini koruyor.

Öte yandan, Curiosity’nin başarılı kimya deneyi gelecekteki görevler için bir yol haritası sunuyor. Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) 2028 yılında fırlatılması planlanan Rosalind Franklin aracı, Curiosity’den daha gelişmiş bir sondaj sistemiyle benzer kimyasal analizler yapacak.

Ayrıca, Satürn’ün uydusu Titan’ı keşfetmek üzere fırlatılacak olan Dragonfly hava aracının da bu teknolojiyi kullanması planlanıyor.

Pasaport kaydı yapılmadan kullanılan çift SIM kartlı telefonlara yönelik denetimler sıkılaşıyor, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bu şekilde kullanılan cihazları mercek altına aldı.

Aynı pasaportla kaydedilen ikinci telefonlara verilen 120 günlük süre 1 Mayıs'ta sona erecek. Gerekli işlemleri yapmayan kullanıcıların telefonları kapanacak.

BTK, 1 Ocak 2026 itibarıyla çift IMEI suistimaline karşı harekete geçti. Usulsüzlük tespit edilen IMEI numaralarına ilişkin yıl başında kullanıcılar mesaj yoluyla bilgilendirildi.

Yurt dışından gelen kayıt dışı telefonlar aşamalı olarak kapatılmaya hazırlanılıyor. 1 Mayıs'a kadar 54 bin 258 liralık kayıt ücretini yatırmayanların telefonları erişime kapatılabilir.

Toplam internet trafiği içinde sabit bağlantıların oranı yüzde 83,5, mobil bağlantıların oranı yüzde 16,5 olarak kayıtlara geçti. Ayrıca download (indirme) trafiğinin yüzde 83,3'ü sabit, yüzde 16,7'si mobil, upload (yükleme) trafiğinin ise yüzde 86,1'i sabit ve yüzde 13,9'u mobil bağlantılardan oluştu.

Söz konusu veriler, sabit bağlantıların hem veri indirme hem de veri yükleme açısından hala büyük oranda tercih edildiğini ve internet kullanımında baskın rol oynadığını ortaya koyarken toplam trafiğin kategori bazındaki dağılımına bakıldığında "streaming media (akışlı medya)" kullanımının yüzde 65,8 öne çıktığı görüldü.

YouTube hem internet trafiğinde hem de yayın tabanlı medyada ilk sırada

Toplam internet trafiğinde en yüksek paya sahip uygulama açık ara YouTube oldu. Bu uygulama yüzde 44,3 trafik payıyla kullanıcıların veri tüketiminde başı çekerken yüzde 17 ile Instagram ve yüzde 4,7 ile TikTok, YouTube'u takip etti. Bahse konu veriler, kullanıcı davranışlarının büyük ölçüde video içerik tüketimine dayandığına ve sosyal medya platformlarının da internet trafiğinin önemli kısmını oluşturduğuna işaret ediyor.

Yayın tabanlı medya kategorisinde yine YouTube öne çıkan uygulama oldu. Toplam trafik içinde yüzde 57,2'lik paya sahip olan YouTube'u, yüzde 16,8 ile Instagram ve yüzde 6,1 ile TikTok izledi. Bu da video içerik platformlarının dijital medya tüketiminde belirleyici konumda olduğunu ve kullanıcı eğilimlerinin büyük oranda görsel-işitsel içeriklere yöneldiğini gösterdi.

Anlık mesajlaşmada Instagram lider

Anlık mesajlaşmada en yaygın olarak kullanılan uygulama yüzde 64,1'lik oranla Instagram oldu. Instagram'ı yüzde 15,2 ile Facebook, yüzde 10,9 ile WhatsApp takip etti. Bu 3 uygulama, toplam trafiğin büyük kısmını oluşturarak kullanıcıların anlık iletişim ihtiyaçlarını karşıladıkları temel platformlar olarak öne çıktı.

Yazılım güncellemeleri kategorisinde en yoğun trafik oluşturan uygulama Apple Software Update olarak kayıtlara geçti. Yüzde 37,8'lik oranla lider konumda bulunan söz konusu uygulamayı yüzde 31,3 ile Google Play ve yüzde 11,6 ile Windows Updates güncellemeleri takip etti. Bu 3 platformun toplam güncelleme trafiğinde baskın olduğu görüldü.

Steam, oyun içeriklerine erişimde öne çıktı

Çevrim içi oyunlarda en yaygın olarak kullanılan uygulama platformu dünyanın en büyük PC oyun dağıtım platformu Steam oldu. Yüzde 35,6'lık orana sahip Steam, oyun içeriklerine erişimde birincil platform olarak öne çıktı. Bu platformu yüzde 21,9 ile Playstation, yüzde 9 ile Epic Games, yüzde 5,3 ile Xbox takip etti. Bu veriler, çevrim içi oyun trafiğinin büyük ölçüde çok oyunculu ve yüksek içerik hacmine sahip platformlarda yoğunlaştığını, aynı zamanda mobil ve bağımsız oyunların da azımsanmayacak bir kullanıcı kitlesine sahip olduğunu ortaya koydu.

İnternet üzerinden sesli konuşmada tercih WhatsApp'tan yana

İnternet üzerinden sesli konuşma olan VOIP kategorisinde en yaygın olarak kullanılan uygulama açık ara WhatsApp oldu. Toplam kullanım trafiğinin yüzde 55,9'unu oluşturan WhatsApp, bu alanda lider konumda yer aldı. Bu uygulamayı yüzde 11,5 ile Facebook, yüzde 10,4 ile Face Time, yüzde 4 ile Snapchat ve yüzde 2,9 ile RTP takip etti. Söz konusu 5 uygulama, kullanıcıların sesli ve görüntülü iletişim ihtiyaçlarını karşılamada öncelikli tercihleri arasında yer aldı. Bu veriler, mobil tabanlı iletişim uygulamalarının VOIP trafiğinde baskın hale geldiğini ve geleneksel video konferans çözümleriyle çok yönlü bir kullanım alışkanlığının geliştiğini gösteriyor.

Ağ tabanlı depolamada kullanıcılar tarafından en yaygın şekilde kullanılan uygulama iCloud oldu. Yüzde 64'lük oranla bu kategoride önde yer alan iCloud, özellikle Apple ekosistemi içerisindeki cihazlar arasında veri senkronizasyonu ve yedekleme hizmetlerinde yoğun olarak tercih edildi. Onu yüzde 6,8 ile Google Cloud Storage ve yüzde 5,7 ile Google Photos izledi.

Son 1 yıl içerisinde tüm kategorilerdeki içerik üretim oranlarına bakıldığında en yüksek paya sahip platform YouTube olarak kayıtlara geçti. Yüzde 39,7'lik oranla içerik üretiminin büyük bölümünü oluşturan YouTube'u, yüzde 13,5 ile Instagram takip etti. Bu durum, video tabanlı platformların kullanıcılar tarafından yoğun içerik üretimi ve paylaşımı için tercih edildiğini gösterdi. Aylık içerik üretim eğilimleri ise 2025 yılı aylarında (özellikle şubat, mart ve eylül) en yüksek seviyeye ulaşıldığını (yüzde 7,5) gösterdi. Bu bulgular, kullanıcıların dönemsel olarak daha yoğun içerik ürettiğini ve platformların içerik üretim döngülerinin mevsimsel etkilerden etkilendiğini ortaya koydu.

Video, ses ve oyun gibi içeriklerin internet üzerinden, dosyaların tamamı indirilmeden, anlık ve sürekli veri akışıyla cihazlarda oynatılması teknolojisi olarak tanımlanan "streaming media (akışlı medya)" kategorisinde içerik üretim oranı açısından en yüksek paya sahip platform YouTube oldu. Yüzde 59,6 oranıyla bu kategorideki toplam içerik üretiminin yarısından fazlasını YouTube oluştururken, kullanıcıların video içerik üretiminde en yoğun tercih ettiği platform olarak da öne çıktı.

Haziran ayında tanıtılması beklenen iOS 27 ile birlikte İphone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max ve iPhone SE (2020) modellerinin güncelleme alamayacağı belirtildi. Bu cihazlar, böylece Apple’ın resmi destek vermeyeceği modeller arasına girecek.

MİLYONLARCA KULLANICIYI ETKİLEYECEK

Dünya genelinde milyonlarca kullanıcı tarafından tercih edilen bu modellerin destek dışı kalması, geniş bir kullanıcı kitlesini doğrudan etkileyecek. Apple’ın bu kararı, özellikle eski donanımların yeni nesil yazılım özelliklerine uyum sağlayamamasıyla ilişkilendiriliyor.

YENİ NESİL ÖZELLİKLER ESKİ CİHAZLARI ZORLADI

iOS 27 ile birlikte gelmesi beklenen yapay zekâ destekli özelliklerin daha yüksek donanım gücü gerektirdiği belirtiliyor. Uzmanlara göre A13 Bionic işlemci ve sınırlı RAM kapasitesi, bu gelişmiş fonksiyonları çalıştırmak için yetersiz kalıyor.

TEKNOLOJİDE DOĞAL DÖNÜŞÜM

Apple’ın bu adımı, teknoloji dünyasında sıkça görülen “eski cihazların kademeli olarak devre dışı bırakılması” sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Şirketin, kullanıcıları daha yeni modellere yönlendirmeyi hedeflediği yorumları da yapılıyor.

Protokol kapsamında, bilim, teknoloji ve uzay meraklısı gençler, Türkiye'nin ilk uzay hackathonu için Türkiye'nin 37 şehrinde bir araya geldi. İki günlük "TUA Astro Hackathon"da, yarışmacılar 36 saat boyunca uzay alanında belirlenen çeşitli problemlere çözümler arıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Türkiye'nin ilk milli uzay temalı hackathonu kapsamında yarın yarışmacıların projeleri, her şehrin kendi jürisi tarafından değerlendirilecek. Ardından, 37 şehirden ilk 3'e girmeye hak kazananlar belli olacak. Daha sonra açıklanacak bir tarihte ise bu takımlar arasında değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin en iyi 3 takımı belirlenecek. Kazanan takımlara projelerini hayata geçirmeleri için çeşitli ödül ve destekler verilecek.

Katılımcılar, Ay yüzeyi için otonom rota optimizasyonundan haberleşme uyduları için yenilikçi radyasyon kalkanına, bölgesel konumlama ve zamanlamada güneş fırtınaları için erken uyarı ağına, uzay sanayisinden yörünge dinamiğine kadar birçok konuda çalışmalar gerçekleştiriyor. Ayrıca, yeni nesil uzay okuryazarlığı, uzay istasyonu gibi konularda çözüm önerileri hackathon gündeminde bulunuyor.

Türk cumhuriyetlerine açılacak

TUA Astro Hackathon'un küresel topluluk lideri Koray Hamza Kalaycı, AA muhabirine, 5 yıldır NASA Space Apps Challenges'ın Türkiye'de farklı konumlarda yerel liderliğini yaptığını ve bunun daha fazla şehirde düzenlenmesine öncülük ettiğini söyledi.

Daha sonra bu etkinliği yerli olarak düzenlemek istediklerini vurgulayan Kalaycı, şöyle devam etti:

"Bu fikrimizi TUA'ya sunduk. TUA ve yetkili birimlerin onayını aldıktan sonra 5 yıllık süreç için etkinliğin Türkiye, Türk cumhuriyetleri, Orta Doğu ve Balkanlar'da yapılması için imzalar atıldı. Böylece 'TUA Astro Hackathon' çatısı altında 78 ülkede uzay alanında bir ekosistem kurulmasına öncülük edeceğiz. Bu sayede Türk bayrağının daha geniş bir coğrafyada dalgalanmasına liderlik etmeyi hedefliyoruz."

Kalaycı, bu yıl etkinliğin ilk yılı olduğu için sadece Türkiye'ye odaklandıklarını ancak gelecek yıldan itibaren bu bölgelere de açılacaklarını bildirdi.

Organizasyonun iki ay gibi kısa bir sürede hayata geçirilmesinde, Milli Eğitim Bakanlığı il müdürlükleri, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile yerel yönetimlerle kurulan işbirliği sayesinde atılan sağlam temellerin etkili olduğunu vurgulayan Kalaycı, daha önce uzay alanında faaliyet göstermiş ve kendi ülkelerinde liderlik yapan kişilerle de görüşmelerinin sürdüğünü dile getirdi.

"Daha çok katılımcıyla yola devam edeceğiz"

TUA Astro Hackathon'un Ankara yerel lideri Talha Kaya da yerel lider seçilme sürecini anlattı.

Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü son sınıf öğrencisi olduğu bilgisini veren Kaya, gerekli mülakatları başarıyla tamamlayarak Ankara genel lideri seçildiğini ifade etti.

NASA'nın dünya genelinde uzay alanında yaptığı bir hackathon bulunduğuna dikkati çeken Kaya, "Türkiye'nin ilk milli hackathonunun Ankara lideri olmaktan gurur duyuyorum. Daha önce uzay alanında, uzayı topluma yayma konusunda yaptığım çalışmalar bu göreve seçilmemde etkili oldu. Ankara'da uzay ve bilime meraklı bu kadar gencin bulunması Milli Uzay Programı'mızdaki hedeflerin hayata geçirilmesinde de önemli rol oynadığını düşünüyorum. Bu yıl ilk olması sebebiyle katılımcı sayısını kısıtlı tuttuk, ilerleyen yıllarda daha çok katılımcıyla yola devam edeceğiz." diye konuştu.

Liseli öğrenciler görev başında

TEMA Koleji 9. sınıf öğrencisi Reyhan Boybaşı da yarışmaya katıldıkları projeye ilişkin bilgi verdi.

Ay yüzeyindeki engelleri aşmak için biyonik bir kol ve özel kameralar bulunan bir araç geliştirdiklerini belirten Boybaşı, "En dikkat çekici özelliğimiz ise tekerlek tasarımımız. Derin kraterlere saplanmamak için her tekerleğin içinde gizli palet sistemleri düşündük. Bir engel durumunda paletler aktive olarak aracı yükseltecek ve haritalama işleminin sorunsuz sürmesini sağlayacak." dedi.

Program, yüksek potansiyel taşıyan projelerin sürdürülebilir girişimlere dönüşmesini, küresel pazarda rekabet gücü elde etmesini ve hızlı bir şekilde ölçeklenmesini hedefliyor.

2022 yılından bu yana 50 mezun girişime toplamda 13 milyon TL maddi destek sağlayan TEKNOFEST Girişim Programı, bu yıl da girişimcilerin operasyonel ve stratejik ihtiyaçlarını kapsayan 11 farklı destek paketi sunuyor.

Program kapsamında iş modeli geliştirme, finansal planlama ve pazar analizi gibi alanlarda kapsamlı eğitimlerin yanı sıra uzmanlardan birebir mentörlük, İstanbul'un her iki yakasında konumlanan T3 Girişim Merkezlerinde ofis kullanımı, yatırımcı görüşmeleri ve işbirliği toplantıları, Take Off Girişim Zirvesi'ne katılım imkanı ile güçlü bir ağ ve görünürlük desteği sağlanıyor.

Ayrıca girişimler, yatırımcılar ve sektör profesyonelleri karşısına çıkabilecekleri TEKNOFEST Girişim Gösteri Günü'nde projelerini sunma fırsatı elde ediyor.

Programın yeni döneminde ise girişimlerin aşamalarına göre özelleştirilmiş finansal destekler sağlanıyor. Ön Kuluçka kapsamında programı başarıyla tamamlayan ekiplere 100 bin TL'ye kadar malzeme desteği sağlanırken, Ön Kuluçka sürecinde veya sonrasında şirketleşen girişimlere 500 bin TL yatırım imkanı sunuluyor. Hızlandırma aşamasını başarıyla tamamlayan girişimler ise 1 milyon TL yatırım desteğinden faydalanabiliyor.

Teknoloji dünyasında yerini almak ve projesini geleceğe taşımak isteyen girişimciler için başvuru tarihi 27 Nisan'da sona erecek. Adaylar başvurularını "https://mth.tc/TGP2026" adresinden gerçekleştirebilecek.

4 önemli hedef

Projenin paydaşlarından Togg ise yola çıktığı ilk günden itibaren kendi geliştirdiği navigasyon sistemini kullanıyor. Marka, kullanıcı verilerini yerli veya yabancı hiçbir kişi ve kuruluşla paylaşmıyor. Yeni kurulacak yerli navigasyon sistemine de bu alandaki birikim ve deneyimini aktarması hedefleniyor.

Yerli navigasyon sistemi tamamlanıp günlük yaşamda kullanılmaya başlandığında; mobil cihazlarda, başta projenin ortaklarından Togg olmak üzere taşıtlar, lojistik, akıllı şehir uygulamaları, e-ticaret, turizm, afet ve acil durum yönetimlerinde kullanılacak. Ancak bunların da ötesinde 4 önemli stratejik hedefi var.

Türk vatandaşlarının mahremiyeti

Mevcutta Türk vatandaşlarının tamamına yakını, yabancı navigasyon uygulamalarını kullanıyor. Bu nedenle navigasyon uygulamasının üreticisi bir yabancı kurum, her gün milyonlarca Türk vatandaşının nerede olduğunu, nereye gittiğini, nerede, ne kadar zaman geçirdiğini anlık olarak sürekli takip edebiliyor.

Neredeyse yarım metrelik bir farkla, navigasyonu kullanan Türk vatandaşı, gezegenin neresinde olursa olsun, görülebiliyor. Teknolojinin günümüzde ulaştığı nokta nedeniyle özel hayatın gizliliğini korumak çok zor olsa da bu bilgilerin yabancıların elinde olması engellenecek.

Olağanüstü hal ve savaş

Önce Ukrayna Savaşı sonrasında İsrail’in Filistinlilere yönelik katliamları ve İran’a yönelik ABD-İsrail saldırıları, 21’inci yüzyılda da dünyada barışı korumanın kolay olmadığını gösterdi. Olağanüstü haller ve savaş gibi durumlarda, yabancı bir navigasyon sistemi ile sabotaj yapılabilmesi, lojistik, savunma, acil yardım gibi konuların sabote edilebilmesi mümkün.

Hatta ‘yaptırım’ adı altında bu çok gerekli sistemlerin kullanımı da hedef alınan ülkede durdurulabiliyor. Yerli navigasyon ile bu da önlenecek.

Türk vatandaşlarının bilgileri pazarlanamayacak

Birçok navigasyon uygulaması ‘ücretsiz’ olarak kullanıcıya sunuluyor. Bu ‘ücretsiz’ görüntünün arkasında ise aslında kullanıcı bilgilerinin, ticari firmalara pazarlanması var.

Hem reklam hem de yönlendirme yapılarak aslında kullanıcının kendisi ‘ürün’ haline getiriliyor. Yerli navigasyon ile Türk vatandaşlarının küresel ticari kuruluşlar tarafından ürünleştirilmesinin önüne geçilecek.

İthal değil ihraç

Yerli navigasyon ile bu uygulamalar özellikle profesyonel ve ticari kullanımlardan ‘ithal’ olmaktan çıkacak. Hedef aynı zamanda ‘ihraç’ da yapmak. Yani uygulamanın tüm dünyada kullanılması. Bu sayede kaynaklar yurt dışına gitmek yerine yurt dışından kaynak gelmesi hedefleniyor. Bu adım, ‘dışa bağımlılığı’ da azaltacak.

Milli Teknoloji Hamlesi’nin bir parçası

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, yerli navigasyonun “Milli Teknoloji Hamlesi’nin bir parçası olduğunu” vurgulayarak, “Teknoloji geliştirme ve üretmede devler liginde yarışan, savunma sanayinden yerli otomobiline kadar her alanda yüksek teknoloji ihraç eden bir Türkiye'nin bu stratejik alanda geri kalması düşünülemez” yorumunu yapmıştı.

Yerli navigasyon için bakanlık koordinasyonunda Başarsoft, BVB ve Togg güçlerini birleştirdi. Yerli navigasyonun yapay zekâ destekli olması ve kısa vadede kullanılmaya başlanması hedefleniyor.

Her cepte, her araçta, her kolda

Navigasyon sistemleri, artık günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Telefonlar, otomobiller, akıllı saatler gibi araçlarda yerini aldı. Öyle ki kullanıcı daha aracına bindiği ya da yola çıktığı anda kendiliğinden devreye giriyor. Bu nedenle artık haritalara bakma ya da tabelaları takip etme alışkanlıkları bile azaldı.

Navigasyon sistemleri, uydu ile küresel konumu belirliyor, önceden yüklenmiş ve sürekli güncellenen idari ve fiziki haritalarla görünürlük sağlanıyor. Gerçekliği artırmak adına bütün cadde ve sokaklar ise sürekli görüntü kaydeden araçlarla dönem dönem taranarak, cadde, sokak, bina görüntüleri de yükleniyor. Yapay zekâ sayesinde yolun hangi kısmında araçların daha fazla duraklığı hesaplanarak, yoğunluk belirlenebiliyor.

Bu ödül platformu, sektör yeteneklerini, liderlik kapasitesini ve organizasyonların uluslararası değeri ve katkılarını değerlendirerek kazananları belirliyor.

International Finance Awards 2025 kapsamında TEKNOFEST, "En Yenilikçi Kitlesel Teknoloji Katılım Festivali" ve "En Yenilikçi Ulusal Havacılık ve Uzay Yetenek Platformu" ödüllerini kazandı.

Bu ödüller, TEKNOFEST'in gençleri teknolojiyle bir araya getiren bir organizasyon olmasının yanı sıra küresel ölçekte inovasyonu teşvik ettiğini, yetenek ekosistemini güçlendirdiğini ve teknoloji kültürünü toplumun geniş kesimlerine yaydığını bir kez daha ortaya koydu.

2018'den bu yana düzenlenen TEKNOFEST, dünya çapında gençlerin bilim, teknoloji, mühendislik ve inovasyon potansiyelini ortaya çıkarıyor.

Festival geçen yıl İstanbul, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Mavi Vatan'daki farklı etkinliklerle milyonlarca ziyaretçiyi ve yüz binlerce yarışmacıyı bir araya getirmişti.

Bu kapsamda, 2026'da AR-GE merkezi ve teknoloji geliştirme bölgelerinde desteklenecek programlar çerçevesinde AR-GE personeli sayısının 3 bin 400'e çıkarılması öngörülüyor.

Bu yıl, 15 teknoloji geliştirme bölgesine destek verilmesi planlanırken, 1420 AR-GE, 366 tasarım merkezi ve 99 teknoloji geliştirme bölgesinin de faaliyete geçmesi bekleniyor. Ayrıca teknoloji geliştirme bölgelerindeki firma sayısının, bu yıl 13 bin 250'ye yükseltilmesi amaçlanırken, söz konusu bölgelerdeki 7 bin projenin de tamamlanması planlanıyor.

2026'da hedef 250 yüksek hızlı şarj istasyonu

Bakanlık destekleriyle, elektrikli araçlara ilişkin şarj istasyonlarının ülke genelinde yaygınlaştırılması için çalışmalara da devam ediliyor.

Bu kapsamda geliştirilen Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı ile Elektrikli Araçlar için Hızlı Şarj Altyapısı Destek Programı, 15 Nisan 2022-15 Haziran 2022 arasında başvuruya açılmış ve 31 Ocak 2024'te sözleşme süreleri tamamlanmıştı.

Aynı şekilde, Elektrikli Araçlar İçin Hızlı Şarj Altyapısı Destek Çağrısı adında tamamlayıcı nitelikte ikinci bir duyuru daha yapılmış ve ilk çağrı kapsamı dışında kalan il ve ilçelerde, şarj altyapısı ağının genişletilmesi amaçlanmıştı.

Bu çalışmalarla, ülke genelinde kurulan elektrikli araç yüksek hızlı şarj istasyonu sayısının artırılmasına yönelik yatırımlar tüm hızıyla sürüyor. Bu doğrultuda, yüksek hızlı şarj istasyonu sayısının, bu yıl 250 olması planlanıyor.

6 bine yakın teşvik belgesi düzenlenecek

Turcorn 100 Programı'na kabul edilen girişim sayısının 35'ten 80'e çıkarılması planlanırken, teknogirişim rozeti verilen girişim sayısının 5 bin, Türkiye Tech Visa Programı'ndan yararlanan girişim sayısının ise 75'e ulaşması hedefleniyor.

Yatırımların desteklenmesi için faaliyetlerine devam eden Bakanlık, 2025'te 7 bin 347 teşvik belgesi düzenlerken, 2026'da 5 bin 900 belge düzenlemeyi öngörüyor. Öte yandan faiz desteğinden yararlanan yatırım teşvik belgesi sayısının, 2 bin 800'e yükseltilmesi amaçlanıyor.

İmalat sektörü için düzenlenen yatırım teşvik belgesi tutarının toplam yatırım teşvik belgesi tutarı içindeki payının, bu yıl yüzde 50 olması planlanırken, proje bazlı teşvik sistemi kapsamında desteklenen proje sayısının da 14'e ulaştırılması planlanıyor. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili yatırımlar için düzenlenen yatırım teşvik belgesi tutarının, imalat sektöründeki yatırım teşvik belgesi tutarı içindeki payının bu yıl yüzde 44 olması öngörülüyor.

Bu yılki faaliyetler kapsamında test ve muayene yapılan ürün sayısının 480'e, ölçü aletlerine yönelik gerçekleştirilen denetim sayısının ise 252 bine ulaştırılması hedefleniyor.

Türkiye'de akıllı ulaşım koridorlarında 5G teknolojisini kurduklarını ve test çalışmalarına başladıklarını bildiren Atalay, İstanbul Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik koridoru akıllı yol haline getirdiklerini söyledi.

Atalay, burada, ULAK Haberleşme'nin 5G'ye yönelik milli teknoloji çalışmalarını kullandıklarını dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:

"Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın, öncelikle otoyollarda olmak üzere akıllı ulaşımı yaygınlaştırma vizyonu var. O çerçevede biz de 5G'nin kullanıcılarındanız. Aynı zamanda Evrensel Hizmet Fonu kapsamında diğer operatörlerin hizmet götürmediği köy ve mezralara mobil haberleşme hizmetini götürmek üzere 2G ve 4.5G'den oluşan bir şebekemiz var. Onun ilerideki versiyonları artık 5G'ye evrilmesini planlıyoruz."

1 Nisan'da hizmete başlayacak 5G baz istasyonlarında da hızlı yayılımın söz konusu olduğunu aktaran Atalay, bunun için de uydu bağlantılarına ihtiyaç olduğunu, yakın zamanda Turkcell'e uydu terminali satışı gerçekleştirdikleri bilgisini verdi.

"Yeni uydulara ihtiyacımız var"

Atalay, TÜRKSAT uydularının, "jeosenkron" olarak nitelendirilen, dünyayla senkron dönen uydular olduğunu söyledi.

Bu uyduların kağıt üzerinde taahhüt edilen ömürlerinin 15 yıl olduğunu belirten Atalay, Türksat 3A'nın bu süreyi doldurduğunu, dolayısıyla öncelikli olarak 3A uydusunun yenilenmesi gerektiğini aktardı.

Atalay, uydu üretiminin 3-4 yıl sürdüğünü, dolayısıyla 3A'nın yerine gelecek 7A'nın hazırlık çalışmalarına geçen yıl başladıklarını bildirerek, sözlerine şöyle devam etti:

"Söz konusu uydunun tasarım çalışmaları TÜBİTAK Uzay ve TÜRKSAT'ın çalışmalarıyla şekilleniyor. Hedefimiz bu yıl içinde uydunun üretimine başlamak. Yabancı üreticilerden de teklifler alıyor ve görüşmeler yapıyoruz ama tercihimiz üretimini yerli üreticiler vasıtasıyla sağlamak. Türk mühendislerin eseri Türksat 6A'da olduğu gibi 7A'da da yerli üreticilerle çalışmak istiyoruz. Bizim mevcut 6 uydumuz var. Uzaydaki kapasitemiz yüzde 70'lerin üzerinde doluluğa sahip. Bu da çok yüksek bir oran ve hızla da talepler artıyor. O yüzden mevcut kapasiteyi artırmak gibi bir zorunluluğumuz var."

Bu zorunluluğun, aynı zamanda Türk Hava Yolları ve AJet ile sürdürülen uçak içi internet hizmetlerine de katkı sağladığını bildiren Atalay, yerli üreticilerin sattığı bütün SİHA ve İHA'larda bağlantıların TÜRKSAT uyduları üzerinden yapıldığını söyledi.

Atalay, bu durumun da ilave kapasite ihtiyacını da beraberinde getirdiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Mevcut kapasiteyi artırmak ve sürdürmek için bizim yeni uydulara ihtiyacımız var. Bu Türksat 7A ile de bitmeyecek, devamı da gelecek inşallah. Türksat 7A'da ağırlıklı olarak devletimizin ve diğer kurumların ihtiyaçlarını karşılamak üzere de bir kapasite planlaması yapılıyor. Burada da bazı yeni teknolojiler kullanılacak, önceki uydu teknolojilerinden en önemli farkı, 'Software Defined Payload' dediğimiz, yerden yazılımla yönetilebilir faydalı yükleri içinde barındıracak olmasıdır. Bu da bizim, onun kapasitesini ve verimliliğini daha sağlıklı şekilde yönetmemizi sağlayacak."

Astronotlar Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever'in insanlı uzay bilim misyonlarını 2024'te gerçekleştirmesiyle başlayan Türkiye'nin bu alandaki yolculuğu, her geçen yıl katlanarak büyüyor.

Bu kapsamda 2024 yılında Milano'da ve geçen yıl Sidney'de gerçekleştirilen IAC organizasyonlarına katılarak uzay çalışmalarını dünyayla paylaşma imkanı bulan Türkiye, bu yıl da tarihinin en büyük etkinliklerinden birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Türkiye, Antalya'da 5-9 Ekim'de gerçekleştirilecek IAC 2026'da, dünyanın dört bir yanından gelecek 10 binden fazla uzay, havacılık ve bilim alanında sektörün önde gelen isimlerini, girişimcilerini, astronotlarını ve akademisyenlerini ağırlayacak.

Türkiye'nin uzay podyumu olacak

Türkiye'nin uzay alanındaki başarı ve projelerini bir podyuma dönüştürecek etkinlik, bu yıl "Dünya daha fazla uzaya ihtiyaç duyuyor" sloganıyla 77'nci kez düzenlenecek.

Etkinlikte, uzayın yanı sıra sürdürülebilirlik, turizm, teknoloji ve havacılık da konuşulacak.

Türkiye burada sadece ev sahibi değil, yönetici olarak da rol üstlenecek. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç'ın, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) Başkan Yardımcılığına ve Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü Konsey Başkanlığına seçilmesi, Türkiye'nin uzay diplomasisinde ağırlığını tescilleyecek.

Böylece Türkiye, 2035'e kadar 1,8 trilyon dolara ulaşması beklenen uzay ekonomisinden alacağı payı artırırken bu alanda oyun kurucu ülkeler arasında yerini almak için diplomasi trafiğine de yön verecek.

Türkiye'nin uzay ekosisteminin uluslararası görünürlüğünü artırması ve yeni iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenen kongrede uzay çalışmalarının yalnızca bilimsel ve teknolojik ilerleme değil, aynı zamanda sürdürülebilir, güvenli ve erişilebilir bir gelecek inşa etmeye yönelik ortak bir çaba olduğu vurgulanacak.

Kongrenin, uluslararası iş birliklerini güçlendirmesi, yenilikçi projelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlaması ve bilimsel diplomasiyi destekleyen bir buluşma noktası olması bekleniyor.

Bu yıl bütçede uzay için 9 milyar lira ayrıldı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının geçen yıl uzay çalışmalarına ayırdığı bütçe 5 milyar lira seviyesindeyken bu yıl rakam yaklaşık 9 milyar liraya çıkarıldı.

Ay Programı kapsamında geçen yıl çalışmalarına hızla devam eden Türkiye son olarak "uzay limanı" projesinde de önemli bir adım attı.

Proje sayesinde, kendi uydularını ve Ay misyonu araçlarını başka bir ülkeye bağımlı kalmadan fırlatma kabiliyetine kavuşacak olan Türkiye, uzay vatanda tam bağımsızlığını sağlayacak limanı Somali'de inşa edecek.

İlk adım 2024'te atılmıştı

Astronot Alper Gezeravcı'nın 18 Ocak 2024'te başarıyla uzaya gönderilmesi ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bilimsel 13 deney icra etmesi, Türkiye'ye uzay çalışmalarında boyut atlatmıştı.

Ardından Tuva Cihangir Atasever'in "Yörünge Altı Uzay Uçuşu" ile 1 yıl içinde 2 astronotunu uzaya göndermeyi başaran Türkiye, Türksat 6A ile de kendi uydusunu üretebilen sayılı ülkeler arasına adını yazdırdı.

"Bir Türk vatandaşının uzaya gönderilmesi" hedefinin gerçekleştirilmesinin ardından Türkiye, Milli Uzay Programı kapsamında belirlenen diğer hedefleri teker teker hayata geçirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Programda belirlenen hedefler arasında Ay ile ilk teması gerçekleştirmek, yeni nesil uydu geliştirme alanında dünyayla rekabet edebilecek ticari marka ortaya çıkarmak, Türkiye'ye ait bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi geliştirmek, uzaya erişimi sağlamak ve bir uzay limanı işletmesi kurmak, ülkeyi astronomik gözlemler ve uzay nesnelerinin yerden takibi konularında daha ileri seviyeye taşımak, ülkede uzay sanayi ekonomisini geliştirmek ve bir uzay teknolojisi geliştirme bölgesi kurmak da hedefler arasında yer alıyor.

Türkiye'nin uzay alanında yükselişi dünyaya duyurulacak

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bilim insanları, öğrenciler, girişimciler, uzay şirketleri ve çok sayıda ülkenin uzay ajanslarının buluşma adresi olacak IAC için hazırlık çalışmalarına hızla devam ettiklerini belirterek, "Ülkemize yakışan, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hayata geçirdiğimiz Milli Uzay Programı ile Türkiye'nin uzay bilimi ve teknolojilerindeki yükselişini dünyaya duyuran ve uzay çalışmalarının insanlığın ortak geleceğine hizmet etmesini sağlayan bir etkinliğe imza atacağız." değerlendirmesinde bulunmuştu.

NEST Kongre Merkezi'nde yapılacak

Dünyanın en kapsamlı ve prestijli uzay etkinliklerinden biri olan IAC, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, TUA ve SAHA İstanbul'un ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek.

IAC 2026 Antalya kapsamında uluslararası fuar alanı, üst düzey oturumlar, kurum ve firma tanıtımları ile güncel araştırmaların paylaşıldığı akademik ve teknik oturumlar düzenlenecek.

Kongre boyunca bilim insanları, mühendisler, girişimciler, öğrenciler, uzay şirketleri, uzay ajansları ve karar alıcılar Antalya'da buluşarak küresel uzay ekosisteminin geleceğini şekillendirecek strateji, proje ve iş birliklerini ele alacak.

Kendi tasarladıkları roketleri üretme ve uçurma fırsatı bulan gençler, bu süreçte farklı disiplinlerden edindikleri fen ve mühendislik bilgilerini bir araya getirerek karmaşık tasarım, üretim ve entegrasyon süreçlerini başarıyla yönetiyor. Disiplinler arası düşünme becerisinin ön plana çıktığı yarışma, katılımcılara yalnızca teknik bilgi değil, aynı zamanda takım çalışması, proje yönetimi ve problem çözme konularında da önemli kazanımlar sunuyor. Uçuşlarını başarıyla tamamlayan takımların tecrübelerinin paylaşılması ise yarışmayı güçlü bir öğrenme ve ilham platformuna dönüştürüyor.

11 kategoride büyük rekabet

TEKNOFEST Roket Yarışması, 2026 yılında A ve B grubu olmak üzere toplam 11 farklı kategoride gerçekleştiriliyor. A grubu kapsamında yer alan Lise Kategorisi, asgari 4.000 feet irtifada düzenlenirken yalnızca lise öğrencilerinin katılımına açık bulunuyor. Asgari 8.000 feet irtifada gerçekleştirilen Orta İrtifa Kategorisi ise lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile mezunlara hitap ediyor.

Yüksek İrtifa Kategorisi 15.000 feet irtifada, Uluslararası Kategori 8.000 feet irtifada, Zorlu Görev Kategorisi ise iki kademeli olarak 12.000 feet irtifada gerçekleştiriliyor. Özgün Hibrit Yakıt Motorlu Roket ve Özgün Sıvı Yakıt Motorlu Roket kategorileri ise gençlerin yenilikçi motor tasarımlarını sergilemelerine olanak tanırken söz konusu bu kategorilere ise ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra mezunlar da başvuruda bulunup roketlerini uçurabilecek.

B grubunda yer alan Aktif Kontrol Sistemi Geliştirilmesi, Hibrit Yakıtlı Roket Motoru Geliştirilmesi, Sıvı Yakıtlı Roket Motoru Geliştirilmesi ile Uçuş Modelleme ve Simülasyon Yazılımı Geliştirilmesi kategorileri, ileri seviye mühendislik çözümleri geliştirmek isteyen ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile mezunlara açık olarak düzenleniyor.

Gençlere güçlü destek, büyük ödüller

Finalist takımlara ulaşım ve konaklama desteğinin de sağlandığı TEKNOFEST Roket Yarışması’nda, 2026 yılı için kategorilere göre yüksek tutarlarda ödüller veriliyor.

Lise Kategorisi’nde dereceye giren takımlar 180 bin TL’ye kadar desteklenirken, Orta İrtifa Kategorisinde 200 bin TL ve Yüksek İrtifa kategorilerinde ise ödüller 220 bin TL’ye kadar ulaşıyor. Uluslararası Kategori’de dereceye giren takımlar 5 bin dolara varan ödüll er kazanırken, Zorlu Görev kategorisinde 350 bin TL, Özgün Hibrit Yakıt Motorlu Roket Kategori’sinde 350 bin TL ve Özgün Sıvı Yakıt Motorlu Roket Kategorisi için ise 400 bin TL’ye varan ödüllerin sahibi olabilecek. B grubu kategorilerinde ise toplamda milyonları aşan para ödülleri genç mühendisleri bekliyor.

TEKNOFEST Roket Yarışması, gençlerin bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında kariyer hedeflerini güçlendiren, Türkiye’nin uzay ve savunma teknolojilerindeki geleceğine yön veren önemli bir platform olmayı sürdürüyor. Yarışmaya başvurular, 20 Şubat tarihine kadar www.teknofest.org adresi üzerinden gerçekleştirilebilecek.

TRT Haber

Uzayda 600 bin kilometrelik helyum izi

WASP-121b, yıldızına o kadar yakın ki bir yörüngesini sadece 30 saatte tamamlıyor. Yıldızından gelen yoğun radyasyon, gezegenin atmosferini binlerce dereceye kadar ısıtıyor. Bu aşırı ısı nedeniyle hidrojen ve helyum gibi hafif elementler gezegenin kütleçekiminden kurtularak uzaya saçılıyor.

James Webb'in hassas enstrümanları sayesinde, bu sızan gazın gezegenin etrafında sadece bir kuyruk değil, yörüngesinin yarısından fazlasını (%60) kaplayan iki devasa akıntı oluşturduğu görüldü.

Çift kuyruklu yapı bilim insanlarını şaşırttı

Araştırmacılar, gezegenin çevresinde iki ayrı helyum akışı saptadı:

Geriye doğru uzanan kuyruk: Yıldız rüzgarları ve radyasyon basıncıyla gezegenin arkasına doğru itiliyor.

Öne doğru kavislenen kuyruk: Yıldızın güçlü kütleçekimi tarafından gezegenin önüne doğru çekiliyor.

Bu yapılar toplamda gezegenin çapının 100 katından fazla bir mesafeye yayılıyor.

Araştırmanın başyazarı Romain Allart, "Helyum sızıntısının bu kadar uzun sürdüğünü görmek bizi inanılmaz şaşırttı" diyerek keşfin karmaşıklığına dikkat çekti.

Mevcut modellerin yetersizliği

Cenevre Üniversitesi'nde geliştirilen sayısal modeller, basit kuyruklu yapıları açıklayabilse de WASP-121b etrafındaki bu karmaşık çift kuyruklu yapıyı tam olarak simüle edemiyor.

Bilim insanları, kütleçekimi ve yıldız rüzgarlarının etkileşimini tam olarak anlamak için yeni nesil üç boyutlu simülasyonlara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Bu keşif, ötegezegenlerin zaman içinde nasıl şekillendiğini ve atmosferlerini kaybederek nasıl dönüştüklerini anlamak adına dev bir adım olarak nitelendiriliyor.

(ScitechDaily)

Gelişen teknolojik ürünler ve internet teknolojilerinin hayatın birçok alanında kullanımıyla birlikte Türkiye'de geniş bant internet abone sayısı 2025'in üçüncü çeyreği itibarıyla 98 milyon 243 bin 443'e çıktı.

Böylece, ülkedeki geniş bant internet abone sayısı 100 milyona yaklaşmış oldu. Söz konusu sayı, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,9 büyüme kaydetti.

İnternet aboneliklerinin detayları incelendiğinde, fiber kullanımındaki büyüme dikkati çekti.

Türkiye'deki fiber internet abonesi sayısı, 2024'ün üçüncü çeyreğinde 7 milyon 638 bin 959 olarak kayıtlara geçti. Bu sayı, 2025'in üçüncü çeyreğinde ilk defa 9 milyon barajını aşarak 9 milyon 292 bin 587'ye ulaştı. Böylece fiber internet abone sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 21,6 artış gösterdi.

Bunların 8 milyon 93 bin 215'ini "eve kadar fiber", 1 milyon 199 bin 372'sini de "binaya kadar fiber" aboneleri oluşturdu.

İşletmecilerin 2025'in üçüncü çeyreği itibarıyla toplam fiber uzunluğu da 657 bin kilometre olarak hesaplandı.

Mobil cepten internet abone sayısı 76,5 milyon

Türkiye'deki internet abonelerinin büyük bölümünü "mobil cepten internet kullanıcıları" oluşturdu.

Verilere göre 2024'ün üçüncü çeyreğinde 75 milyon 633 bin 373 olan mobil cepten internet abone sayısı, 2025'in aynı çeyreğinde yüzde 1,2 artışla 76 milyon 518 bin 642'ye yükseldi.

Kablolar üzerinden evlere ve ofislere yüksek bant genişliği sağlayan ve "sayısal abone hattı" olarak da bilinen XDSL türündeki interneti kullanan abone sayısı da aynı dönemlerde yüzde 9,7 azalarak 9 milyon 209 bin 352'ye geriledi.

Kablo internet abone sayısı da 2025'in üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1 artarak 1 milyon 498 bin 565 oldu.

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, şirketin 2025 yılındaki faaliyetlerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

ASELSAN'ın 50. yılını kutladıkları 2025'e finansal ve teknolojik performansla damga vurduklarını ifade eden Akyol, yıl boyunca öne çıkan faaliyetlerini sıraladı.

Buna göre ASELSAN, Borsa İstanbul'un en değerli şirketi konumuna yükseldi. Türkiye'de ilk kez 1 trilyon lira piyasa değerine ulaşan şirket oldu. Bu rakamla dünyada en değerli ilk 20, Avrupa'da en değerli ilk 10 savunma sanayi şirketi arasına girdi.

Seri üretim altyapısına yapılan yatırımların katkısıyla şirket tarihinin en yüksek yurt içi ve dışı teslimatları gerçekleştirildi. Şirket tarihinin en yüksek tutardaki yurt içi ve dışı sözleşmelerine imza atıldı.

Beyin göçü ilk defa pozitife çevrildi. Bir yıl içinde yurt dışından dönüp ASELSAN'da işe başlayan mühendis sayısı, ayrılan mühendis sayısının 2,5 katına ulaştı.

Uluslararası açılım stratejisi ve yeni ihracat anlaşmaları kapsamında yurt dışı ofis/iştirak/tesis kurulan ülke sayısı 25'e çıktı. Bu sene ilk defa eklenen 3 yeni ülkeyle toplam ihracat yapılan ülke sayısı 95'e ulaştı.

Cumhuriyet tarihinin en büyük savunma yatırımı, ÇELİKKUBBE'nin ilk büyük teslimatı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle Cumhuriyet tarihinin en büyük savunma sanayi yatırımı, 1,5 milyar dolar değerindeki Oğulbey Teknoloji Üssü'nün temel atma töreni gerçekleştirildi. ASELSAN'ı geleceğe taşıyacak, yüzde 40 kapasite artışı sağlayan 280 milyon dolar değerindeki 14 yatırımın açılışı yapıldı. Aynı törende, 47 unsurdan oluşan ÇELİKKUBBE sistemlerinin ilk büyük teslimatı gerçekleştirildi.

MURAD AESA Burun Radarı entegre edilen Bayraktar KIZILELMA, ASELSAN arayıcı başlığıyla donatılmış GÖKDOĞAN füzesiyle hedefi tam isabet vurdu. Bir insansız savaş uçağından ilk defa gerçekleştirilen bu hava-hava füzesi atışı, dünya havacılık tarihine geçti.

ÇELİKKUBBE'nin Uzun Menzilli Bölge Hava Savunma Sistemi SİPER'in ilave batarya kabulleri gerçekleştirildi. ÇELİKKUBBE'nin bileşenlerinden HİSAR-O Hava ve Füze Savunma Sistemi'nin seri teslimatlarına devam edildi.

GÖKBERK Mobil Lazer Silah Sistemi, FPV, sabit kanatlı ve döner kanatlı dronlara karşı etkinliğini kanıtladı. TCG İSTANBUL üzerinden HİSAR-D Atış Kontrol Sistemi ile yapılan atışı başarıyla tamamlandı. Bu yıl lansmanı yapılan EJDERHA, testlerde sürü dronları başarıyla imha ederek üretim aşamasına geçti.

Sahada başarıyla kullanılan KORKUT'un birden fazla ülkeye ihracatı gerçekleştirildi. GÖKDENİZ için yeni ihracat sözleşmeleri imzalandı. Seri teslimatlarına devam edildi. 'Mavi vatan'ın caydırıcı gücü nokta hava savunma sistemi GÖKSUR, deniz yüzeyine yakın uçan (sea-skimming) hedefi başarıyla vurdu.

Radar ihracatları

Türk Silahlı Kuvvetlerine seri teslimatlarına devam edilen ALP 100-G ve ALP 300-G Erken İhbar radarlarının ilk ihracatları gerçekleştirildi. Türkiye'nin havadan erken ihbar kabiliyetinin artırılması maksadıyla Hava Aracına Entegre (insanlı/insansız) Erken İhbar Radarı geliştirilmesine yönelik sözleşme imzalandı.

CENK Dört Boyutlu Arama Radarı, Türkiye'den sonra dost ve müttefik ülkelerde de kullanıma alındı. STR Silah Tespit Radarı'nın ilk ihracatı gerçekleştirildi. HTRS Hava Trafik Kontrol Radar Sistemi ihracat başarısına ulaştı.

Türkiye'nin düşük görünürlüklü hedef tespitinde erken ihbar kabiliyetini artıracak ALP-400 UHF Radarı geliştirilmeye başlandı. SERDAR Sahil Gözetleme Radarı'na ilişkin ilk ihracat sözleşmeleri imzalandı.

ASELSAN'ın pençeleri güçlendi

NATO üyesi Polonya ile elektronik harp sistemlerine yönelik ihracat sözleşmesi yapıldı.

Gelişmiş özelliklere sahip PUHU 3-LT Elektronik Harp Sistemi'nin teslimatlarına devam edildi. Uçuş testleri tamamlanan ANTIDOT 2-U/EA Elektronik Harp Sistemi, yurt içinde ve dışında operasyonel hale getirildi. Geliştirilmesi tamamlanan ANTIDOT 2-U/ES Elektronik Destek Sistemi'nin seri üretim teslimatlarına başlandı.

Aktif Koruma Sistemi AKKOR'un teslimatlarına devam edildi.

Parçacık etkili, milli sert hedef tapalı sığınak delici ve kızılötesi arayıcı başlıklı (IIR) olmak üzere 3 yeni varyantı geliştirilen TOLUN'un çok uzun menzilli atışları başarıyla gerçekleştirildi. TOLUN'un ihracat faaliyetleri de sürdü. Bayraktar AKINCI, Bayraktar KIZILELMA ve ANKA-III platformlarına entegre edilen TOLUN, Türkiye'de gövde içerisinden atılan ilk mühimmat oldu.

GÖKTAN Sistemi ile TOLUN mühimmatına, karadan karaya vuruş kabiliyeti kazandırıldı. TOLUN atışlarında ASELSAN'ın özgün tasarımı KILAVUZ-31 Ataletsel Ölçüm Birimi kullanıldı. Seri üretime aktarılan KILAVUZ-31'le, güdümlü mühimmatların en kritik bileşenlerinden birinin daha millileştirme faaliyetleri tamamlandı.

AKINCI, ANKA III ve AKSUNGUR'a entegrasyonu sağlanan LGK82'nin yurt içi ve dışı teslimatlarına devam edildi. GÖZDE Güdüm Kiti, F-16 üzerinden yapılan atış testinde yüksek hızla hareket eden hedefi nokta atışla vurdu. Böylece Türkiye milli güdüm kitleriyle hareketli hedefi vurma yeteneği kazandı. KGK-84'ün ilk uçuş ve atış testini başarıyla yapıldı. Böylece 1 ton ağırlığında bir bombanın ilk kez çok uzun mesafeye milli güdüm kitleriyle atışı gerçekleştirildi.

İHA'ların "gözleri" ihracata döndü

Yeni Nesil Elektro-Optik Hedefleme Sistemi TOYGUN, Bayraktar KIZILELMA'ya entegre edildi. Böylece dünyada sayılı ülkenin yapabildiği elektro-optik teknolojisi ülkeye kazandırıldı.

Sahada yüksek adetlerde başarıyla kullanılan SARP ve SMASH sistemlerinin birden fazla ülkeye ihracatı gerçekleştirildi. ASAF-155 MOFA Çok Maksatlı Topçu Tapası'nın seri üretimine başlandı. ASELFLIR-600, AKINCI ile tam performans test uçuşlarını başarıyla tamamladı. 225 kilometreden elde edilen net görüntüyle SİHA'ların keşif gözetleme kabiliyeti stratejik seviyeye ulaştırıldı. ASELFLIR-600'ün seri teslimatlarına yönelik üretim faaliyetlerine başlandı. Alanında dünyada lider ürün konumuna gelen ASELFLIR-500'ün 100. teslimatı gerçekleştirildi. NATO üyesi ülkeler dahil 20'den fazla ülkeye ihracat başarısına ulaştı.

Bu yıl teslim edilen DRAGONEYE-2 kameralarında, ilk defa milli olarak geliştirilen foton dedektörleri kullanılmaya başlandı. Platform entegrasyonları yapılan Türkiye'nin ilk Yönlendirilmiş Kızılötesi Karşı Tedbir Sistemi YILDIRIM, atış testlerinde başarısını kanıtladı.

LUNA-1 alçak yörünge IoT uydusu, SpaceX Falcon-9 ile fırlatıldı ve ilk sinyalleri Ankara'daki yer istasyonundan alındı. TÜRKSAT 6A, ASELSAN'ın geliştirdiği haberleşme görev yükleriyle uzaydaki mesaisine başladı. Uydu haberleşme terminali AcroSat Ku53-A, entegre edildiği çeşitli insansız hava platformlarıyla birlikte 10 farklı ülkeye ihraç edildi. SİHA'lara entegre edilen AcroSat Ku27-A terminaliyle uçuşlar başarıyla gerçekleştirildi.

Denizlerdeki ASELSAN imzası

Bayraktar KIZILELMA, düşük görünürlüklü milli IFF Birleşik Sorgulayıcı/Cevaplayıcı ile ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. ASELSAN tarihinin en büyük hacimli haberleşme ihracat sözleşmesi imzalandı.

Yerli ve milli AcroSAT Ku120-M, ilk defa Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kullanımına sunuldu. Yeni nesil ARTCom 9682 V/UHF telsizinin SİHA'larla ihracatı gerçekleştirildi.

Türkiye'nin ilk ve en büyük Kamu Güvenliği Haberleşme Sistemi olan JEMUS Projesi, 2025 yılında devreye alınan sahalarla 81 ilin tamamında aktif hale geldi. Emniyet Genel Müdürlüğü için kurulan kriptolu haberleşme sistemi KETUM, 8 yeni ilde daha aktif oldu. Türkiye'de ilk defa Adana'da Emniyet Teşkilatı için geniş bant LTE Görev Kritik Haberleşme Sistemi devreye alındı. Milli data link T-Link'in yaygınlaştırma faaliyetlerine devam edildi.

Denizlerde yeni bir savunma konsepti daha ülkeye kazandırıldı. TCG ANADOLU'dan havalanan Bayraktar TB3, ASELSAN ALBATROS-S Kamikaze İnsansız Deniz Aracı'nın (İDA) uzun mesafeden kontrol edilmesini sağladı.

Türkiye'nin ilk yerli ve milli Ufuk Ötesi Düşük Frekans Çekili Sonar Sistemi DÜFAS'ın seri üretimine başlandı. Farklı varyantlara sahip DERİNGÖZ Otonom Sualtı Aracı, dalış testlerinde görevlerini başarıyla gerçekleştirdi. MARLİN SİDA'dan SMASH Uzaktan Komutalı Silah Sistemi atışları başarıyla tamamlandı.

Denizlerin kontrolü ve güvenliği için ASELSAN mühendisliğinin gücüyle geliştirilen NAVTEX sistemleri, "mavi vatan"da göreve başladı. Deniz Ataletsel Navigasyon Sistemi ANS 610-M ilk defa donanma envanterine kazandırıldı. ASELSAN ana yükleniciliğinde yürütülen, dünyanın en kapsamlı MEKO Sınıfı Fırkateyn Modernizasyon Projesi olan BARBAROS yarı ömür modernizasyonu kapsamında ilk geminin teslimatı gerçekleştirildi.

Milli Muharip Uçak KAAN için ilk teslimat

ASELSAN'ın gelişmiş teknolojileriyle donatılan zırhlı muharebe aracı modernizasyonları tamamlanarak Türk Silahlı Kuvvetlerine teslimatlar yapıldı. FIRTINA-II Obüsleri'nin Atış Kontrol Sistemi teslimatlarına devam edildi.

Atış kontrol, aktif koruma, kayar bilezik, periskop ve benzeri kritik ASELSAN teknolojileriyle donatılan ALTAY tanklarının ilk teslimatları gerçekleştirildi. Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı HÜRKUŞ-II, yerli ekranla tasarlanmış olan ADEN Çok İşlevli Gösterge Birimi ile ilk uçuşunu yaptı.

Sivil Sertifiye Hava Navigasyon Sistemi ANS 611-A'nın ilk teslimatı tamamlandı. Yeni nesil aselMAS aviyonik suiti kullanılarak modernize edilen S-70A Helikopteri Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine kazandırıldı.

Milli Muharip Uçak KAAN'ın kritik bileşeni olan ve ASELSAN tarafından özgün olarak geliştirilen KILAVUZ 40 Ataletsel Ölçüm Birimleri'nin ilk teslimatı tamamlandı.

Milli teknolojiler sağlık sektörüyle buluştu

Kamu hastanelerinin kullanımına yönelik 330 cihazı kapsayan sözleşme kapsamında HealthView Mobil Dijital Röntgen Cihazları'nın ilk 30 adedi Sağlık Bakanlığına teslim edildi.

2025 yılında kan testleri başarıyla tamamlanan LIFELINE HLM Kalp Akciğer Makinesi'nin seri üretimine yönelik çalışmalara devam edildi. Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Heartline OED yurt içinde ve dışında 15 binden fazla adette teslim edildi.

BorderGuard Sınır Güvenliği Sistemi, yeni eklenen bölgelerle birlikte 3 bin kilometreye yakın alanda hudutların korunmasına etkin şekilde katkı sağlamayı sürdürdü. Ülke genelinde yaygın kullanımda olan CityGuard Kent Güvenliği ve FacilityGuard Kritik Tesis Güvenliği çözümlerinin ilk ihracatı gerçekleştirildi.

Saatte 225 kilometre işletme hızıyla Türkiye'de geliştirilip üretilecek en hızlı tren olma özelliğine sahip Milli Hızlı Tren için aselRAIL Çekiş Sistemi ve Tren Kontrol Yönetim Sistemleri TÜRASAŞ'a teslim edildi. GoA4 seviyesi tam otomatik (sürücüsüz) Milli Metro Sinyalizasyon Sistemi'nin test ve kalifikasyon sürüşleri başarıyla gerçekleştirildi.

2025 sonu itibarıyla yapay zeka analizleri ve görüntü işleme özelliklerine sahip 100 bini aşkın ODAKAN Yaka Kamerası kullanıma alındı. Güvenlik birimlerimiz için geliştirilen ODAKAN Yaka Kamerası, Türk futbol sahalarında görevine başladı.

Millileştirme hız kesmedi

Yerli tedarikçilere verilen toplam sipariş tutarı önceki yıla göre yüzde 82 arttı. Bu yıl içinde tedarik ekosistemiyle birlikte 103 ürün millileştirildi.

Yerli ve milli üretimi artırmak, kritik teknolojilerin üretiminin Anadolu'ya taşınmasını ve kapasite artırımını sağlamak amacıyla Gaziantep ve Malatya'da iki yeni iştirak kuruldu. Bu sayede spin-off firma sayısı 5'e yükseldi.

Akademi-sanayi işbirlikleri kapsamında geleceğin teknolojilerini üretmek üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Hacettepe Üniversitesi'nde 6 farklı ortak araştırma laboratuvarı (ASELABS) kuruldu.

Yeni açılanlarla birlikte toplam ARGE Merkezi sayısı 11'e çıktı. ASELSAN Girişimcilik Merkezi'nde 10 girişimci desteklendi, bunlardan 4 girişimin geliştirdiği bileşenler ASELSAN ürünlerinde yer aldı.

TEKNOFEST Genel Sekreteri Muhammet Saymaz, Tekirdağ'da katıldığı etkinliğin ardından yaptığı açıklamada, TEKNOFEST'in geldiği noktada sayısal hedeflerin geride kaldığını, her yönüyle milyonlara ulaştığını söyledi.

2025 yılında 1 milyonun üzerinde ziyaretçiyi ağırladıklarını anlatan Saymaz, TEKNOFEST'in dünyaya örnek olduğunu belirtti.

"TEKNOFEST'te artık sayılarla ilgili bir hedef yok"

Saymaz, TEKNOFEST'in Türk milleti tarafından benimsendiğini ve ülke genelinde gençlerin teknoloji ile inovasyona yönelmesinde önemli platform haline geldiğini ifade ederek, "TEKNOFEST'te artık sayılarla ilgili bir hedef yok. TEKNOFEST yarışmalarına da 1 milyondan fazla genç başvuruda bulundu." dedi.

TEKNOFEST'in ülke genelinde teknoloji ve inovasyon alanında önemli buluşma noktası olduğuna dikkati çeken Saymaz, bu yıl ilk kez uyguladıkları "Mavi Vatan" konseptiyle gençlere denizcilik, savunma ve mavi ekonomi alanlarında farkındalık kazandırmayı amaçladıklarını dile getirdi.

Saymaz, bu yıl 30 Eylül-4 Ekim'de Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST'e herkesi davet ederek, organizasyonun Milli Teknoloji Hamlesi'nin sahadaki en görünür yansımalarından biri olduğunu, gençlerin inovasyon ve girişimleriyle bu hamleye önemli katkı sunduklarını söyledi.

Saymaz, "Milli Teknoloji Hamlesi hedefi doğrultusunda projeler geliştiriliyor, eğitimler veriliyor ve girişimler oluşturuluyor. Biz de T3 Vakfı ve TEKNOFEST olarak gençlerimize alan açıyor, gelişimlerine katkı sağlıyor ve girişimlerini desteklemeye gayret ediyoruz." diye konuştu.