Kur'an-ı Kerim ve Sünnette önemle üzerin de durulan konulardan biriside MÜSLÜMANLARIN VASIFLARIDIR.
Allah (cc), biz insanları sorumlu varlıklar olarak yarattığını, sorumluluklarımızın da neler olduğunu ve nasıl olmamız gerektiğini de bildirmiştir. Peygamberimiz de ilahi emirleri açıklamaları ve uygulamaları ile bizlere örnek olmuştur.
Allah'u Teâlâ; Sonsuz ilim sahibi, her şeyi bilen, her şeyi gören, insanları akıllı varlıklar olarak yaratan, irade vererek sorumluluklarını yerine getirmesini isteyen, eğiten, nâsuh bir tövbe ile tövbe edenleri bağışlayacağını bildiren ve daha birçok güzel isimleri (Esma-il Hüsna) olan bir varlıktır. Allah (cc) bu isim ve sıfatların bizce tasavvuru mümkün olmayan en yüce derecelerine sahiptir. Yeryüzünde bu sıfatları kendi sınırlı imkânları ölçüsünde bilen tek varlık insandır. İdrak edebilenler için, insanın üstün bir varlık "Allah'ın halifesi" olmasının sırrı buradadır. Çizilen çerçeve dâhilinde insanları diğer canlılardan farklı ve üstün kılan özelliklerin başında aklı, iradesi, sorumlu bir varlık olması, imanı, salih amelleri ve ahlaki davranışları gelir. Bunları çekip alırsanız diğer canlılardan bir farkımız kalmaz. "Ey insanlar, biz sizleri bir erkekle bir kadından yarattık, kabileler ve milletler haline koyduk ki birbirlerinizi kolayca tanıyasınız diye. Muhakkak ki Allah yanında en değerli olanınız, en çok takva sahibi olanınızdır. Şüphesiz ki Allah bilendir. Her şeyden haberdardır." (Hucurat 13) Peygamberimiz de; "Ey insanlar, Rabbiniz birdir. Babanızda birdir. Hepiniz Âdem'densiniz, Âdem ise topraktandır. Bir ırkın diğerine üstünlüğü yoktur. Sizin en üstün olanınız en çok takva sahibi olanınızdır." Buyurmuştur. (Takva: Her işinde birinci öncelik olarak Allah'ın rızasını gözeten, emirlerine uyup yasaklarından kaçınan kimsedir.) İslam da enâniyet, bencillik, çıkarcılık, riyakârlık, dünya menfaatleri için birilerini kullanmaya çalışma, kendisini beğenerek başkalarını küçük görme, vefasızlık örnekleri gösterme, haktan, adaletten ayrılarak şeytanın tuzağına düşerek heva ve heveslerin peşinden koşmak gibi hasletler yoktur.
Dinimiz birlik ve beraberlik dinidir. İslam'da birimiz hepimiz, hepimiz birimiz anlayışı vardır. Peygamberimiz Müslümanları bir binanın tuğlalarına benzetmiştir. Bir müslüman 'ın ayağına bir diken battığı zaman diğerinin onu sinesinde hissetmesi gerekir. Yine Peygamberimiz; "Bir Müslüman kendi nefsi için istediği bir iyiliği diğer müslüman kardeşleri için de istemedikçe iman etmiş olamaz, yine bir müslüman ki kendi nefsine reva görmediği bir kötülüğü başkalarına reva görüyorsa o da iman etmiş olmaz, iman etmedikçe de cenneti bulamaz." Eğer dünyanın birçok yerinde zulüm altında yaşayan müslümanların açılarından dolayı her hangi bir üzüntü duymuyor, onların acılarını sinemizde hissetmiyor ve onların yaralarına mehlem olmak için bir gayret gösteremiyor isek imanımızı sorgulamamız gerekir. Dünyada milyonlarca aç, susuz, çadırlarda, virane evlerde sefil bir hayat sürdürmeye çalışan mazlum insanlarımızın olduğu bir gerçek. Sınırlı aklımızla bizler sırrına mazhar olamasak ta herkesin imtihanı farklı farklıdır. Peygamberimiz "merhamet imandandır" Müslüman bencil ve açgözlü olmayan, gerektiği zaman ihtiyaç sahipleri ile ekmeğini paylaşabilen demektir. Cenabı Mevla siz benim rızam için bir verirseniz ben onu size on katı olarak döndürürüm buyuruyor. Çoğu zaman rızkı verenin de alanın da Allah (cc) olduğunu bilmeyen veya unutanlarımız var. Maalesef zulüm altında olanların durumları umurlarında bile olmayan, kendi menfaat ve çıkarlarından başka bir şey düşünmeyen bencil insanlarımız da yok değil.
Sağlıklı bir fert toplum ilişkisinin kurulabilmesi için dinimiz bir takım tavsiye ve tedbirler öngörerek, kardeşlik ilkelerine dayanan, doğruluk ve adalet üzerine kurulmuş olan bir ahlak toplumunu varlık alanına çıkarmayı hedeflemiştir. Müslümanların oluşturdukları toplumlarda hak, adalet, sevgi, karşılıklı saygı, paylaşımcılık ve yardımlaşma esastır. Enaniyet, bencillik, çıkarcılık, ırk, renk, cinsiyet ayrımı yapılmaz ve üstünlük taslanılmaz.
Müslümanlar Kur'an ın dili ile "İnsanlar için ortaya çıkarılan iyiliği buyuran, fenalıktan alıkoyan, Allah'a inanan hayırlı bir topluluktur." (Âli İmran 110) "Sizden, hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten sakındıran bir topluluk bulunsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir" (Âli İmran 104) "Muhammed Allah'ın elçisidir. Beraberinde bulunanlar da kâfirler karşısında mukavemetli, kendi aralarında merhametlidirler. Onları rükûya varırken, secde ederken görürsün. Allah'tan lütuf ve rıza isterler. Onların nişanları yüzlerindeki secde izidir." (Fetih 29) "Onlar Allah'a ve ahiret gününe inanırlar; iyiliği emreder, kötülükten men ederler; hayırlı işlerde yarışırlar" (Âli İmran 114) "…İyilik ve (Allah'ın yasaklarından) sakınma üzerinde yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzerine yardımlaşmayın. Allah'tan korkun çünkü Allah'ın cezası çetindir" (Maide 2) Buyurmaktadır.
Dinimiz zenginlik kaynaklarının belli ellerde dolaşarak sosyal adalet dengesinin bozulmasını önlemek için de zekât, fitre, sadaka ödünç verme, vakfetme vb. sosyal yardımları öngörmüştür. "…Böylece o mallar içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir devlet olmaz. Peygamber size ne getirdiyse onu alın, size neyi yasakladıysa ondan da sakının. Allah'tan kokun, çünkü Allah'ın azabı çetindir." (Haşr 7)
Müslümanlar bir meseleleri olduğu zaman danışarak (istişare ile) hallederler. Fitne ve fesat çıkarmak, anarşiye kapı açmak en büyük kötülük ve suç olarak görülmüştür. "Fitne adam öldürmekten daha kötüdür." (Bakara 191) "O, gerek daha önce (gönderilen kitaplarda) gerekse Kur'an da size Müslümanlar adını verdi. Öyle ise namazı kılın; zekâtı verin ve Allah ın dinine sımsıkı sarılın. O sizin Mevla'nızdır. Ne güzel Mevla (dost) ve ne güzel yardımcıdır." (Hacc 78)
Cenabı Mevla bizleri müslüman gibi düşünen, müslüman gibi yaşayan, sorumluluklarını yerine getirebilme gayreti içerisinde olan, şu fani dünyadan ayrılırken de müslüman gibi ruhunu teslim edebilen muttaki kullarından eylesin.