Türk Ocakları Çorum Şubesi ve Hitit Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Topluluğu (HİTİT-TÜDAT) işbirliğinde “Küresel Egemenlik Mücadelesinde Türkiye ve Türk Dünyası” konulu konferans düzenlendi.
İlahiyat Fakültesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen programa Vali Ali Çalgan, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Halil İbrahim Şimşek, İl Milli Eğitim Müdürü Cemil Çağlar, BBP İl Başkanı Av. Özkan Yandım, Türk Ocakları Şube Başkanı Prof. Dr. İrfan Çağlar, bazı fakültelerin dekanları, akademisyenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.
Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından programa konuşmacı olarak katılan Türk Ocakları Genel Başkanı ve Hacettepe Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Öz, “Küresel Egemenlik Mücadelesinde Türkiye ve Türk Dünyası” konu başlığı altında değişen dünya düzeni, küresel güç mücadelesi, Türkiye'nin savunma sanayii yatırımları ve Türk dünyasıyla ilişkiler üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Küreselleşme sürecinin yerini giderek küresizleşme eğilimine bıraktığını belirten Prof. Dr. Mehmet Öz, pandeminin ülkelerin kendi sınırlarını, tedarik zincirlerini, gıda ve su güvenliğini yeniden öncelemelerine neden olduğunu ifade etti. Dünyanın tek kutuplu yapıdan çok kutuplu bir düzene doğru ilerlediğini kaydeden Öz, ABD, Çin ve Rusya arasındaki rekabetin yeni dönemin temel belirleyicilerinden biri olduğunu söyledi.
Dijital teknolojiler, yapay zekâ, enerji kaynakları, kitlesel göçler ve siber güvenliğin küresel egemenlik mücadelesinin önemli alanları haline geldiğini belirten Öz, teknolojik gelişmelerin ülkeler açısından yeni güvenlik sorunlarını da beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Özellikle siber saldırıların devletlerin bankacılık, ulaşım ve iletişim altyapılarını etkileyebildiğini belirterek milli güvenliğin artık dijital alanla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye'nin savunma sanayii yatırımlarına özel bir parantez açan Öz, şu ifadeleri kullandı:
“Bu savunma sanayi alanında Türkiye'nin yaptığı yatırımlar son derece önemlidir. Gerek devlet olarak gerekse özel sektör olarak bizim bu alandaki gelişmemiz hakikaten gelecek açısından da büyük önemi haizdir. Bunu hepimiz yakından görüyor ve teslim ediyoruz. İhmal edilmeyecek bir konudur.”
Dijital alanda da Türkiye'nin kendi imkânlarını geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Öz, mutlak bağımsızlığın mümkün olmadığı günümüz dünyasında, bilişim sektöründe nispi bağımsızlığın artırılmasının önemine işaret etti.
BÜYÜK ORTA DOĞU PROJESİ VE BÖLGESEL GELİŞMELER
Büyük Orta Doğu Projesi'nin 2000'li yılların başından itibaren bölgede yol açtığı sorunlara değinen Öz, projenin Türkiye'ye maliyetinin özellikle Irak ve Suriye krizlerinde görüldüğünü belirtti. Projenin bölgenin yeniden tasarlanmasını, büyük ölçüde İsrail'in güvenliğinin sağlanmasını ve ABD'nin bölgedeki çıkarlarının garanti altına alınmasını amaçladığını ifade eden Öz, güçlü merkezi devletlerin ortadan kalkmasının bölgede kaosa yol açtığını söyledi.
Irak ve Suriye örneklerini veren Öz, bölge ülkelerinin yönetimlerinin eleştirilebileceğini ancak devlet yapılarının zayıflatılmasının ardından ortaya çıkan sonuçların çok daha geniş kapsamlı olduğunu belirtti. Irak'ta hâlâ tam anlamıyla bir devlet yapılanmasının bulunmadığını, Suriye'de ise yeni bir yapılanmanın oluşturulmaya çalışıldığını kaydetti.
Gazze'deki gelişmelere de değinen Öz, Trump yönetiminin İsrail'e verdiği desteği eleştirerek Netanyahu yönetiminin Gazze'deki saldırılarının insanlık dışı boyutuna dikkat çekti.
AZERBAYCAN İLE İLİŞKİLER VE ZENGEZUR KORİDORU
Türk dünyasıyla ilişkilerin geliştirilmesinde karşılıklı anlayışın önemini vurgulayan Öz, Türkiye ile Azerbaycan arasında son dönemde yaşanan sorunların iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerine zarar vermemesi gerektiğini söyledi.
Azerbaycan'ın Türk dünyası içerisinde müstesna bir yere sahip olduğunu belirten Öz, şöyle konuştu:
“Bizim şunu bilmemiz lazım. Biz Azerbaycan'la aramızda herhangi bir problemin kriz haline dönüşmesine en son ihtiyaç olacak ülkeyiz. Türkiye-Azerbaycan kardeşliği Türk dünyası içinde de müstesna bir yere sahiptir.”
Yaşanan sorunların iş birliğine zarar vermemesi gerektiğini ifade eden Öz, “Önemli olan şey, problemleri yönetilebilir bir çerçevede tutmak ve iş birliğini derinleştirerek bağları sağlamlaştırmak.” dedi.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ortak çalışmaların enerji, savunma sanayii, ulaşım, medya, teknoloji ve inşaat gibi birçok alanda derinleştirilmesi gerektiğini belirten Öz, SOCAR'ın Türkiye'deki yatırımları ile Bakü-Tiflis-Kars demir yolunu önemli kazanımlar arasında gösterdi.
Türk devletleri arasındaki ilişkilerde tarihî ve kültürel hassasiyetlere de dikkat edilmesi gerektiğini belirten Öz, geçmişte yaşanan sorunların günümüze taşınmaması gerektiğini vurguladı. Özellikle mezhep farklılıklarının ayrışma unsuru haline getirilmemesi gerektiğini ifade ederek Türk tarihinin ortak bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Zengezur Koridoru'nun Türkiye ile Türk dünyası arasındaki bağlantı açısından stratejik önem taşıdığını belirten Öz, koridorun yalnızca Azerbaycan-Türkiye ilişkileri bakımından değil, bütün Türk dünyası açısından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Öz, “Bizim burada inisiyatifi kesinlikle kaybetmememiz lazım. Çünkü o koridor Türkiye ile Türk dünyası arasındaki ilişkiler bakımından sadece Azerbaycan'la değil, Azerbaycan'la değil, Türk dünyasındaki ilişkiler açısından da son derece önemli bir yerdir.” diyerek Türkiye'nin Zengezur Koridoru konusunda etkin ve dikkatli bir politika izlemesi gerektiğini vurguladı.
Türk dünyasının doğal kaynaklar bakımından da önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Öz; Türkmenistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan'ın doğal gaz ve petrol rezervlerine, Türkiye'nin ise bor ve toryum gibi kaynaklarına dikkat çekti. Bu coğrafyada Rusya, Çin, ABD ve Avrupa Birliği gibi güçlerle rekabetin sürdüğünü belirterek Türk devletleri arasındaki ilişkilerin karşılıklı saygı temelinde geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
“TEKNOLOJİYE TESLİM OLMAMALIYIZ”
Dijitalleşmenin toplumların kültürel yapısı üzerindeki etkilerine değinen Öz, yeni teknolojilerin reddedilmesinin mümkün olmadığını ancak teknolojiye teslim olunmaması gerektiğini söyledi.
“Biz teknolojiye karşı direnme, teknolojiyi reddetme, teknolojiyi kabul etmeme gibi bir lükse sahip değiliz. Ama biz teknolojiye teslim de olmamalıyız.” diyen Öz, Türkiye'nin kendi kültürel kodlarından hareketle yeni teknolojiler ve kültürel ürünler üretmesi gerektiğini belirtti.
Çağdaşlaşmanın Batılılaşmakla aynı şey olmadığını vurgulayan Öz, Atatürk'ün hedefinin çağdaş medeniyetin üzerine çıkmak olduğunu hatırlatarak şöyle konuştu:
“Biz hep taklit eden, hep alımlayan, hep adapte eden olmaktan çıkıp aynı zamanda aktif olarak yeni teknolojiler üreten, bu yeni çağa kendi damgasını vuracak icatlar yapan bir millet olmak zorundayız.”
Yapay zekânın bilgiye erişimi kolaylaştırdığını ancak denetlenmeden kullanılmasının yanlış bilgilerin yayılmasına neden olabileceğini belirten Öz, konferans öncesinde kendi geçmiş konuşmalarından hareketle yapay zekânın henüz gerçekleştirmediği konuşmasını tahmin ederek kendisine sunduğu bir örneği paylaştı.
Özellikle akademik çalışmalarda yapay zekânın yardımcı bir araç olarak kullanılması gerektiğini belirten Öz, bilginin yalnızca elde edilmesinin yeterli olmadığını, kişinin o bilgiyi özümsemesi ve kaynaklarını doğrulaması gerektiğini söyledi.
“Bilgide derinleşmezseniz, yani siz o bilgiyi temellük edemezseniz, kendinize mal edemezseniz o sizin bilginiz değil. Onu yazan yapay zekâ. Siz kendinizi aldatıyorsunuz.” ifadelerini kullanan Öz, yapay zekânın düşünme tembelliğine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Dijital bağımlılığın da önemli bir toplumsal sorun haline geldiğini belirten Öz, özellikle çocukların erken yaşlardan itibaren dijital araçlara bağımlı hale getirilmemesi gerektiğini söyledi. Aile içi iletişimin ve sohbet kültürünün korunmasının önemine dikkat çekti.
MİLLİ DEVLET VE ÜNİTER YAPI VURGUSU
Konuşmasının son bölümünde Türkiye'deki toplumsal sorunlara, eğitim sistemine ve devlet yönetiminde liyakat ilkesine değinen Öz; aile kurumunda yaşanan tahribat, uyuşturucu kullanımı, yeni nesil suç örgütleri ve gençlerin gelecek kaygısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Devlet yönetiminde denge ve denetleme mekanizmalarının önemine dikkat çeken Öz, görevlendirmelerde liyakat ilkesinin öncelikli olması gerektiğini belirtti. Sadakat ve liyakatin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Öz, liyakatin hiçbir zaman ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin geleceği açısından milli devlet ve üniter yapı ilkelerinin önemine özel olarak değinen Öz, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş esaslarının korunması gerektiğini ifade etti. Son dönemde terörle mücadele süreci ve anayasanın ilk dört maddesi üzerinden yürütülen tartışmalara da değinen Öz, üniter yapıya yönelik yaklaşımların Türkiye'nin tarihî tecrübeleriyle bağdaşmadığını belirtti.
Türk milletinin ortak tarih ve kültür temelinde bir arada tutulmasının önemini vurgulayan Öz, geçmişin bilinmesi ve geçmişte yaşananlardan ders çıkarılması gerektiğini, ancak geçmişin sorunlarının günümüze taşınmaması gerektiğini ifade etti.
Program sonunda Vali Ali Çalgan Prof. Dr. Öz’e Hitit figürlü hediye verdi.
(Genel Başkan Prof. Dr. Mehmet Öz, konferans öncesinde Hitit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Öztürk'ü makamında ziyaret etti.)
(Türk Ocakları Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz, Bilgi Koleji Kurucusu ve Türk Ocakları Şube Yönetim Kurulu Üyesi Erkan Çifçi'yi ziyaret etti.)
