Zeytin Ağacı

Filistin’in İşgali – Mutfak ve Direniş Yazı Dizisi | 5. Bölüm
Filistin’in İşgali – Mutfak ve Direniş Yazı Dizisi | 5. Bölüm
İçeriği Görüntüle

Toprağa Bağlılığın ve Direnişin İfadesi

Elif Atabaş

Filistin, zeytin ağacıyla özdeşleşen coğrafyaların başında gelmektedir. Kur’an-ı Kerim’de “Andolsun incire, zeytine ve Sina Dağı’na…” (Tin Suresi, 95/1-2) ayetiyle anılan zeytin, üç semavi dinin kutsal metinlerinde de önemli bir yere sahiptir. Filistin topraklarında yüzyıllardır yetişen zeytin ağaçları, dini ve kültürel anlamlarının yanı sıra barışın, bereketin ve sürekliliğin sembolü haline gelmiştir. Yüzyıllar boyunca yaşayabilmeleri ve kökleriyle toprağa tutunmaları, Filistin halkının tarihsel hafızası, kimliği ve topraklarına bağlılığıyla güçlü bir sembolik ilişki kurulmasını sağlarken tam da bu sebeple işgalci İsrail’in saldırılarına maruz kalmaktadır. İsrail, Filistin’de zeytin ağaçlarını kökünden sökerek, Filistinlilerin yüzyıllara dayanan varlığını silmeye çalışmakta; aynı zamanda özellikle hasat dönemlerinde Filistinli çiftçilere getirdiği kısıtlamalarla ve uyguladığı şiddeti yoğunlaştırarak halkın direncini kırmaya çalışmaktadır.

Tüm saldırılara rağmen zeytin ağaçlarına sahip çıkan Filistinlilerin mücadelesi sanat camiasında da kendisine önemli bir alan bulmuştur. Birçok Filistinli sanatçının eserinde kökleriyle aidiyeti, gövdesiyle dayanıklılığı, dallarıyla barışı ve sürekliliği temsil eden zeytin ağacı güçlü bir görsel imge olarak öne çıkmaktadır. Resimlerden duvar sanatına, geleneksel nakışlardan çağdaş sanat eserlerine kadar farklı biçimlerde kullanılan bu sembol, Filistin halkının yurt özlemini ve direnişini görünür kılmaktadır. İşgal, toprak kayıpları ve zeytinliklerin tahrip edilmesine rağmen Filistinlilerin zeytin ağaçlarını dikmeye, korumaya ve hasat etmeye devam etmeleri ise gündelik yaşamın içinde sürdürülen sessiz ama güçlü bir direniş biçimidir. Böylece zeytin ağacı, Filistin halkı için yalnızca ekonomik bir geçim kaynağı veya doğal bir varlık olmaktan çıkarak sanat aracılığıyla kimliğin, kültürel sürekliliğin, toprağa bağlılığın ve direnişin yaşayan sembolüne dönüşmektedir.

Muhabir: Çorum Hakimiyet