Kefiye Direnişin Omuzlarave Başlara Dokunuşu
Pınar Ayşe Gidiş
Kefiye, kökeni MÖ 3100’lere Sümer ve Babil’e dayanan, Irak’ın Kufe bölgesinden yayıldığı düşünülen bir giysidir. Filistin’de ilk kez çiftçiler tarafından güneş ve kum fırtınalarından korunmak amacıyla kullanılmış, sonrasında İngiliz manda yönetimi döneminde direniş sembolü haline gelmiştir. Kimliklerini gizlemek isteyen direnişçiler yüzlerini kefiye ile örtmüş, İngilizlerin yasaklamasına rağmen Filistinlilerin çoğunluğu kefiye kullanmayı sürdürmüştür. Daha sonraki yıllarda, intifadalar sırasında sembolik anlamı daha da güçlenmiştir. Tasarımındaki balık ağı bereketi ve Akdeniz’le bağlantısını, zeytin ağacı ise işgal altındaki halkın gücünü, dayanıklılığını ve kararlılığını temsil eder.
Ekim 2023 sonrasında kefiye küresel bir direniş sembolü haline gelmiştir. İsrail’in saldırılarını protesto etmek isteyen öğretmenlerin Avustralya’da derslere kefiye ile girmesi ve New York Üniversitesi öğrencilerinin mezuniyet törenlerinde cübbelerinin üzerine kefiye giymeleri bu dayanışmanın örnekleridir. Bugün kefiye, tüm dünyada özgürlük, adalet ve vicdan değerlerini savunan insanlar tarafından Filistin yanlısı bir simge olarak benimsenmiştir.
Kaynak: Ensarioğlu, Derya. “Kefiye”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 901-903. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.
