Mustafa Kemal Paşa imzasıyla 21 Nisan 1920 tarihinde, Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla ilgili olarak yayımlanan genelgede de; "Nisan’n 23’üncü Cuma günü, Cuma namazını müteakip Ankara'da Millet Meclis'i açılacaktır. Hacı Bayram Veli Cami-i Şerifi'nde Cuma namazı ede olunarak Kur'an'ın ve namazın nurlarındanda feyz alınacaktır. Namazdan sonra, Sakal-ı Şerif ve Sancak-ı Şerif alınarak Meclisin toplanacağı yere gidilecektir. Meclise girmeden önce bir dua okunarak kurbanlar kesilecektir. Bu merasimde Câmi-i Şerîf'ten başlayarak Meclis binasına kadar Kolordu Komutanlığı'nca askerî birliklerle özel tören düzeni alınacaktır" [1] deniyordu.

Gerçekten de; 23 Nisan 1920'de Hacı Bayram Camii Şerifi'nde Cuma namazı kılındıktan sonra tekbir getirilerek Meclis'in toplanacağı binanın önüne gelinmiş, burada bir dua okunmuş ve kurbanlar kesilerek Meclis'e girilmişti. Böylece de, Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmış ve dünyaya ilan edilmişti. Bu olay Türk Tarihi içinde de yeni bir devrin başladığını gösteriyordu.

Mustafa Kemal Paşa, Millî Mücâdele sırasında, halkın inancına göre hareket ederek çeşitli konuşmalarında ve beyannamelerinde din faktörüne önem verdiği gibi, zaferden sonra da çıktığı muhtelif yerlerdeki yurt gezileri sırasında yaptığı konuşmalarında din faktöründen önemli derecede bahsetmiştir.

Mustafa Kemal Paşa'nın, Millî Mücâdele'de, din faktörünü nasıl değerlendirdiği hakkında Haydar Bammat da şöyle diyordu:

"Türkiye'nin giriştiği İstiklâl Savaşı, bütün İslâm ülkelerinde büyük yankılar yaptı. Her taraftan Türkiye'ye maddi ve manevi yardımlar yağdı. Türk İstiklâl Savaşı, bütün İslâm dünyasında öyle büyük bir heyecan uyandırdı ki bu yüzden ona, Müslümanların elinde kalan toprak parçasını kurtarmak için yapılan gerçek manada bir cihad olarak bakmak gerekir. İstiklal Harbi'nin başladığı yıllarda Mustafa Kemal'in Anadolu'da yaptığı propaganda seyahatlerine, Trablusgarp'daki meşhur Sünusilerin lideri Şeyh Ahmet el-Sünûsi de katılıyordu. Meydanlarda ve camilerde heyecanlı nutuklar irâdeden Mustafa Kemal halkı Türk vatanını müdafaaya davet ettiği kadar, İslâm’ı da müdafaa etmeğe çağırıyordu. Zira Türk halkının ruhunun derinliklerinde vatan sevgisiyle birlikte din duygusunun da birbirinden hiç ayrılmaksızın yaşadığını çok iyi biliyordu" [2]

(DEVAM EDECEK)

----------------------------------------------------------------------------

[1]. Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, c. l, s. 294-295.

[1]. Haydar Bammat, İslamın Çehresi (çev. Osman Fehmi Giritli), Sancak Yayınları, Şubat- 1975 (ilk baskı), s. 25.