Üç aylar; Recep, Şaban ve Ramazan aylarının ortak adıdır. Hz. Peygamber (sav)’in Recep ayına girdiğinde, ‘Allah’ım Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan’a ulaştır.’ diye dua edişiyle bu ayların fazileti tescillenmiş durumdadır. Ayrıca bu üç ayların içinde Regaib, Miraç, Berat ve Kadir gecelerinin bulunuşu, bu ayların değer ve önemini kat kat artırmaktadır.
Üç ayların ilki olan Recep ayına girmiş ve hatta ilk Cuma gecesinde Regaip gecesi de idrak etmiş bulunmaktayız. Peygamber Efendimiz ve islam büyükleri, üç aylara daha farklı değer verirler, daha çok ibadetle geçirmeye çalışırlardı. Pek çok müminin üç aylar boyunca tam gün oruçlu olduklarını bilmekteyiz. Her ne kadar sadece Ramazan ayında oruç tutmak farz ise de Recep ve Şaban aylarını da oruçlu geçirmeyi arzu eden din kardeşlerimize de şahit olmaktayız. Allah ibadetlerini kabul eylesin.
Dini geleneğimizde üç aylara önem verilmesinin sebeplerinden biri de bu aylarda bulunan kandil geceleridir. Recep ayının ilk Cuma gecesi Regaib, aynı ayın yirmi yedinci gecesi Miraç, Şaban ayının on beşinci gecesi Berat ve Ramazan ayının yirmi yedinci gecesi Kadir gecesidir.
Hz. Muhammed (sav) ‘Recep Allah Teala’nın ayıdır. Şaban benim ayımdır. Ramazan, ümmetimin ayıdır.’ buyurmuştur.
Peygamberimiz (sav)e sormuşlar:
‘Ey Allah’ın Resulü! Recep, Allah’ın ayıdır, ne demektir?’
Allah Resulü (sav)’de cevap vermiş:
‘Recep Allah Teala’nın ayıdır. Çünkü Receb Yüce Allah’ın bağışlamasına mahsus bir aydır. Bu ayda Allah Teala, peygamberlerin dualarını kabul etmiştir. Dostlarını düşmanlarının elinden kurtarmıştır. Recep ayının ilk Cuma gecesinden gafil olma ki o geceye Regaib Gecesi demişlerdir. O gece, gecenin üçte biri geçtikten sonra göklerde ve yerde bir melek kalmaz, hepsi Kabe’nin etrafında toplanırlar. Rabbimizden Recep ayında oruç tutanları bağışlamasını dilerler...’
Regaib Gecesi, Recep ayının ilk Cuma gecesi yani Perşembeyi cumaya bağlayan gecedir. Bu gecenin faziletine dair pek öok rivayet vardır. Ancak sahih hadislerde bu geceye özel bir ibadet tavsiyesinden söz edilmemektedir. Ancak İslam alimleri, fazileti âyet ve hadislerde belirtilmiş olan Recep ayının özel bir gecesi olması dolayısıyla Regaib ayının özel bir gecesi olması dolayısıyla Regaib Gecesi’nin de faziletli bir gece sayılacağını, bu gecede daha çok namaz kılıp ibadet edilmesi için özel bir gece olduğundan hareketle dini duyguların yoğun biçimde yaşandığı bir gece oluşuna işaret etmişlerdir. Bu nedenle bu gecede Kur’an okumanın, kaza ve nafile namaz kılmanın, çeşitli hayırlar yaparak Allah’a yaklaşmaya çalışmanın doğru bir hareket olduğunu ifade etmişlerdir.
Regaib geceside dahil mübarek gecelerin ve diğer kandil gecelerinin bid’at olduğunu iddia edenler her devirde olagelmiştir. Ancak bu gecelerde yapılan bireysel ibadetlerin engellenmesine yol açacak davranışlardan ecdadımız kaçınmıştır. Mesela Osmanlı devrinde Molla Fenari, Regaib gecesi hakkında olumlu görüş belirtmiştir.
Ondan sonra bu konuda tartışmaya girilmeden camilerde vaaz nasihat, ibadet ve zikirle bu gecelerin ihyası cihetine gidilmiştir.
İslam dünyasında Regaib Gecesi, Hz. Peygamber (sav)’in ana rahmine düştüğü gece olarak kabul edilen Recep ayının ilk cuma gecesidir. Bilhassa Türk-İslam kültüründe cami ve tekkelerde özel programlarla Regaib Kandili kutlanmaktadır.
Bu vesileyle mevlit türüne benzer manzumeler yazılmış, bunların bir kısmı kandil gecesi okunmak için bestelenmiştir. Regaib kandilinde okunmak için yazılıp bestelenen manzumelere Regaibiyye denilmektedir. Kaynaklarımızda pek çok Regaibiyye örnekleri zikredilmektedir.
Regaib Kandili, tekkelerde özel meclisler düzenlenerek ihya edilirmiş. Bu esnada okunan ilahilerin bir kısmı Türk dini musiki litaratüründe Recep ilahileri adıyla anılmıştır. Kaside ve na’tların yanında Hz. Peygamber (sav)’i konu alan ilahiler de bu toplantılarda okunmuştur.
Unutmayalım ki Regaib Gecesi, duaların kabul olduğu gecedir.
Konuyu Hz. Peygamber (sav)’in şu hadisi ile tamamlamış olalım:
Hz. Peygamber (sav) buyuruyor ki:
‘Beş gece vardır ki o gecelerde edilen dualar geri çevrilmez:
1- Receb’in ilk Cuma gecesi (Regaib Gecesi)
2- Şaban’ın onbeşinci gecesi (Beraat Gecesi)
3- Perşembe’yi Cuma’ya bağlayan gece (Cuma Gecesi)
4- Ramazan Bayram Gecesi
5- Kurban Bayram Gecesi. Diğer rivayetleri de dikkate alarak bunlara diğer kandil gecelerini ilave etmemiz gerekmektedir.